Veðurstofan með málstofu á loftslagsráðstefnu Sameinuðu
þjóðanna, COP25

11.12.2019

Bráðnun
jökla mun aukast í framtíðinni, hvort sem um ræðir hækkun meðalhita á jörðinni um
1,5 eða 2 gráður.  Bráðnunin mun hafa
víðtæk áhrif á vatnsbúskap jarðar og sjávarstöðu. Þetta voru meginskilaboð
málstofu sem Veðurstofan og Alþjóða veðurfræðistofnunin, WMO, stóðu fyrir í dag
á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, COP25, sem nú stendur yfir í Madrid.

Tómas
Jóhannesson, fagstjóri jöklarannsókna á Veðurstofunni, var einn þeirra sem hélt
erindi á málstofunni sem bar yfirskriftina: „Jöklar: Lifandi kennslustofa í
loftslagsbreytingum“. Í erindi Tómasar kom meðal annars fram að hlýnun á
norðurskautssvæðinu hefur verið meira en tvöfalt hraðari en að meðaltali á
jörðinni á síðustu tveimur áratugum. Hækkun á meðalhita jarðar um 1,5 til 2
gráður, þýðir hækkun upp á 3-4 gráður yfir flestum jöklum
norðurskautssvæðisins. „Ef þær sviðsmyndir ganga eftir sem unnið er með varðandi
hlýnun jarðar er líklegt að margir jöklar muni hverfa að fullu á næstu 200 árum“,
segir Tómas.

Tómas sýndi meðal annars þær miklu breytingar sem hafa orðið á
jöklum Íslands á síðustu áratugum með flugsýn af tungu Skálafellsjökuls 1989 og
2019. (Myndvinnsla: Kieran Baxter, Háskólanum í Dundee).

Breytingarnar á freðhvolfi jarðar kalla viðbrögð

Árni
Snorrason, forstjóri Veðurstofunnar, flutti einnig erindi um hlutverk GlobalCryosphere Watch , en Árni hefur leitt þann samstarfsvettvang innan WMO. Markmiðið
með þeim vettvangi er meðal annars að auka alþjóðlega samvinnu á sviði mælinga
og rannsókna á freðhvolfi jarðar: Hveljöklum, fjallajöklum, snjóþekju, hafís,
sífrera og lagnaðarís á ám og vötnum. „Þær miklu breytingar sem eiga sér stað í
freðhvolfi jarðar kalla á viðbrögð. Viðbrögð frá okkur vísindamönnum sem meðal
annars þurfa að miða að því að skilja betur keðjuverkun þessara breytinga í
freðhvolfinu á önnur kerfi jarðar, svo sem lífríkið og hringrás vatnsins. Svo kalla
þessar breytingar ekki síður á viðbrögð samfélagsins sem miða að því að
aðlagast þessum breytingum“, segir Árni. „Nú þegar hefur til að mynda Landsvirkjun
breytt sínum áætlunum og stýringu á vatnsaflsvirkjunum vegna breytinga á afkomu
jökla. Eins hafa nokkur ríki neyðst til að styrkja mannvirki til að standast
ágang sjávar. Þörfin fyrir slíkar aðlögunaraðgerðir mun koma til með að aukast
í framtíðinni“, segir Árni.

49199529852_40137d12fc_k

Árni flutti einnig erindi á málstofu á vegum WMO um hafið, sem
og á málstofu um ferskvatnsinnrennsli til heimshafanna á vegum UNESCO-IHP, vatnafræðinefndar
Menningarstofnunar Sameinuðu þjóðanna. Hér er Árni (t.v.) við hlið Petteri
Taalas, aðalritara WMO á málstofunni um hafið.

Vöktun er mikilvæg til að skilja betur afleiðingar hlýnunar

Guðmundur
Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra tók einnig þátt í
loftslagsráðstefnunni og sagði meðal annars frá því að stjórnvöld hafi stigið
stórt skref í átt að aukinni þekkingu á áhrifum loftslagsbreytinga með því að veita
aukið fé til vöktunar á jöklum á Íslandi sem og vöktun á súrnun sjávar. „Vöktun
er afar mikilvægt tæki til að hjálpa okkur m.a. að skilja betur afleiðingar
hamfarahlýnunar og er ekki síst þýðingarmikið fyrir vinnu þegar kemur að
aðlögun íslensks samfélags að loftslagsbreytingum. Að sama skapi er sú þekking
sem hér mun verða til veigamikið innlegg Íslands til loftslagsmála á
alþjóðlegum vettvangi“, segir ráðherra.

Radherra-a-surnunsjavar-vidburdi-skorin

Guðmundir Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra
ávarpar hér ráðstefnugesti COP25 á málstofu um súrnun sjávar. Guðmundir sagði
meðal annars frá því að amma hans hafi kennt honum nöfn fjögurra jökla sem sáust
út um gluggann á æskuheimili hans. Nú eru jöklarnir einungis þrír.

Nánar
um málstofu Veðurstofunnar og Alþjóða veðurfræðistofnunarinnar um jökla og
freðhvolfið á
fréttasíðu WMO
. Upptöku frá málstofunni má nálgast hér að neðan. Erindi Tómasar hefst á 21. mínútu og erindi Árna á 41. mínútu. Málstofan.