23. mars.2020 | 10:43

Dregur veiran úr loftmengun á Íslandi?

Víða um heim hefur mengun minnkað verulega í kjölfar minni umsvifa
í samfélögum vegna kórónaveirunnar. Þetta sést best á svæðum þar sem eru ekki
miklar breytingar á veðri frá degi til dags. Þannig var greinilegt að mengun
minnkaði í Kína í kjölfar kórónaveirunar og einnig í norðurhluta Ítalíu en venjulega
er Pó sléttan mengaðasta svæði Ítalíu, því þar er fólksfjöldi mestur og mikill
iðnaður. Þar hefur mengun minnkað mikið.

Þorsteinn Jóhannsson, sérfræðingur í loftgæðum hjá
Umhverfisstofnun, segir aðspurður hvort veiran hafi minnkað loftmengun hér á
landi, að á Íslandi séu oft mjög miklar sveiflur á veðri milli daga og því erfitt
að segja með vissu út frá mælingum á stuttu tímabili hvort styrkur
loftmenguanrefna í lofti hafi minnkað beinlínis út af kórónaveirunni þótt degið hafi mikið úr umferð, sjá nánar hér.

„Það eru ýmsir þættir sem ráða því hversu mikill styrkur
loftmengunarefna er í andrúmslofti. Það fyrsta sem maður horfir á er hversu
mikil losunin er, t.d umferðarmagn. Ef umferð hefur minnkað er viðbúið að losun
mengunarefna sem kemur frá púströrum, t.d. niturdíoxíð (NO2) hafi minnkað í
takt við minni umferð,“ segir Þorsteinn. En vegna þessu hversu ráðandi þáttur
veðurlag er þá er ekki víst að tímabundin minnkun í umferð hafi strax sjáanleg
áhrif á mengunarmælingar.

Spurður sérstaklega um svifryk segir Þorsteinn að 
vegryk sé mjög stór þáttur hér. „Svifrykið er líka háð umferðarmagni og þar
gildir það sama, meiri umferð þýðir meira vegryk, ef aðrir umhverfisþættir eru
óbreyttir. En varðandi vegrykið skiptir líka máli hvort vegyfirborð sé þurrt
eða blautt/rakt. Þannig að lítil umferð á þurrum vegi getur skapað mikið vegryk
meðan mikil umferð á blautum/snævi þöktum vegi skapar lítið vegryk. Þannig að
það er enn erfiðara að sjá hvort breyting hefur orðið á svifryksmengun út af
kórónaveirunni heldur en öðrum mengunarefnum.“

Samkomubann var sett á hér á landi mánudaginn 16. mars. Í
kvöld verða enn frekari kvaðir lagðar á samskipti fólks. Marktækt minni umferð
hefur orðið um vegi landsins og því er ljóst að einhver jákvæð umhverfisáhrif
verða af áhrifum veirunnar ef svo má að orði komast.

Losun frá annarri starfsemi eins og t.d. stóriðju og
jarðvarmavirkjunum er væntanlega óbreytt að sögn Þorsteins, því reynt hefur
verið að halda þeirri starfsemi óbreyttri.