Connect with us

Heilsa

Um rannsókn á algengi langvinns nýrnasjúkdóms á Íslandi í Kidney International

Birt

þann

Nýlega birtist grein í tímaritinu Kidney International sem fjallar um rannsókn doktorsnemans Arnars Jans Jónssonar læknis og samstarfsmanna um algengi langvinns nýrnasjúkdóms á Íslandi. Rannsóknina vann Arnar undir handleiðslu Ólafs Skúla Indriðasonar nýrnalæknis og Runólfs Pálssonar, nýrnalæknis og prófessors.

Langvinnur nýrnasjúkdómur er samheiti yfir langvinna nýrnasjúkdóma af margvíslegum toga og einkennist af skerðingu á nýrnastarfsemi eða öðrum teiknum um nýrnaskemmdir sem varað hafa í 3 mánuði eða lengur. Við mat á nýrnastarfsemi er yfirleitt miðað við svokallaðan gaukulsíunarhraða nýrna sem hægt er að reikna út frá kreatíníni í blóði. Langvinnur nýrnasjúkdómur getur leitt til lokastigsnýrnabilunar sem hefur í för með sér skert lífsgæði og lífslíkur til viðbótar við þörf fyrir sértæka meðferð sem bæði er íþyngjandi fyrir einstaklinginn og kostnaðarsöm fyrir samfélagið. Einnig hefur langvinnur nýrnasjúkdómur í för með sér aukna hættu á hjarta- og æðasjúkdómum sem er á margan hátt stærra vandamál en framrás yfir í nýrnabilun.

Rannsóknir á faraldsfræði langvinns nýrnasjúkdóms um allan heim hafa gefið til kynna að heildaralgengi sé á bilinu 10-16% og hækki með vaxandi aldri. Þó hefur verið bent á að vafasamt sé að greina langvinnan nýrnasjúkdóm hjá eldra fólki með væga skerðingu á nýrnastarfsemi og engin önnur teikn um nýrnaskemmdir. Starfsemin hnignar með hækkandi aldri og því eins líklegt að um eðlilegar aldurstengdar breytingar sé að ræða. Einnig er mikilvægt að hafa í huga að fæstar þessara rannsókna hafa staðfest að skerðing á nýrnastarfsemi hafi varað í 3 mánuði eða lengur og hafa höfundar bent á að algengi gæti af þeim sökum verið ofmetið.

Rannsókn Arnars og félaga náði yfir árin 2008 til 2016 og var safnað upplýsingum um allar kreatínínmælingar í blóði, prótínmælingar í þvagi og sjúkdómsgreiningar allra einstaklinga 18 ára og eldri á Íslandi. Þessi gögn voru síðan notuð til að reikna hversu margir uppfylltu skilyrði langvinns nýrnasjúkdóms og voru með viðvarandi skerðingu á nýrnastarfsemi í 3 mánuði eða lengur. Niðurstöðurnar byggja á rúmlega 2 milljónum kreatínínmælinga hjá rúmlega 218.000 einstaklingum og sýna að aldursstaðlað algengi langvinns nýrnasjúkdóms á Íslandi er tæplega 6%, sem er um helmingi lægra en flestar eldri rannsóknir hafa sýnt. Á hinn bóginn var algengið rúmlega 12% ef ekki var skilyrði að skerðing á nýrnastarfsemi hafi varað að minnsta kosti 3 mánuði. Enn fremur sýndi rannsóknin að þegar tekið var sérstakt tillit til aldurstengdra breytinga á nýrnastarfsemi reyndist algengið vera enn lægra eða 3,6% en þetta er fyrsta rannsóknin sem metur algengi langvinns nýrnasjúkdóms með þessum hætti.

Óhætt er að segja að rannsóknin marki tímamót varðandi þekkingu á faraldsfræði langvinns nýrnasjúkdóms því þótt einhver munur sé á samsetningu íslensks samfélags og annarra þjóða með tilliti til áhættuþátta þessa kvilla þá virðist skipta höfuðmáli að staðfesta að um viðvarandi skerðingu á nýrnastarfsemi sé að ræða. Líklegt þykir að fyrri rannsóknir hafi ofmetið algengi langvinns nýrnasjúkdóms og að skilgreining sem grundvallast á gaukulsíunarhraða verði að taka tillit til aldurs.

Heilsa

Dag- og göngudeild auglækninga lokuð í viku frá 18. janúar vegna flutnings

Birt

þann

Eftir

Dag- og göngudeild augnlækninga á Landspítala, við Þorfinnsgötu, verður lokuð frá mánudegi 18. janúar til mánudags 25. janúar 2021 vegna flutninga. Að báðum dögum meðtöldum.

Verið er að breyta Eiríksstöðum, þar sem áður voru skrifstofur Landspítala, í göngudeildahús. Þangað flyst dag- og göngudeild auglækninga og verður deildin opnuð á nýja staðnum þriðjudaginn 26. janúar.

Eiríksstaðir eru við Eiríksgötu, rétt neðan við Hallgrímskirkju, skáhalt þar sem Blóðbankinn var lengi.

Lesa meira

Heilsa

Forstjórapistill: Fumlaust viðbragð vegna greindra Covid-19 tilfella og réttlát forgangsröðun í bólusetningu

Birt

þann

Eftir

Kæra samstarfsfólk!

Eins og sóttvarnalæknir segir þá erum við vonandi komin í síðasta kafla COVID-19 farsóttarinnar, nú þegar farið er að bólusetja þjóðir heims. Áskoranirnar eru þó ærnar áfram og mikilvægt að halda vöku sinni. Það sannaðist í tvígang í vikunni þegar smit greindust á hjartadeild annars vegar og blóð- og krabbameinslækningadeild hins vegar. Í fyrra tilvikinu reyndist um eldra smit að ræða sem greindist við útskrift sjúklings en í hinu síðara fannst fyrir árverkni starfsfólks virkt smit hjá sjúklingi sem lagst hafði inn deginum áður, eftir að hafa fengið þjónustu á annarri heilbrigðisstofnun. Á skipulagðan og fumlausan hátt var strax gripið til víðtæks viðbragðs og deildunum samstundis lokað fyrir nýjum innlögnum og aðrir sjúklingar og starfsfólk skimað fyrir Covid-19. Snör vinnubrögð þrautþjálfaðra starfsmanna spítalans og öflugar sýkingarvarnir þeirra fyrir og eftir þessa alvarlegu atburði skiptu sköpum. Frekari smit hafa ekki greinst en viðbrögðin voru hárrétt og viðeigandi. Landspítali sinnir verkefnum af þessu tagi allan sólarhringinn, allan ársins hring og hér gengur fólk fumlaust og yfirvegað til verka. Það hefur margoft komið í ljós í heimsfaraldri Covid-19 að samstaða starfsfólks Landspítala nær jafnan hámarki andspænis erfiðustu áskorununum. Ég hygg að sömu sögu megi segja af öðrum heilbrigðisstofnunum um víða veröld. Þetta eru ótrúlegir vinnustaðir og einstakur heiður að tilheyra þeim.

Á þessum tímum þegar bóluefni er farið að berast til landsins er mikilvægt að við sýnum yfirvegun og stillingu. Sóttvarnarlæknir hefur, að vel athuguðu máli, sett fram forgangsröðun í reglugerð. Í reglugerðinni er ekki forgangsraðað þannig að tryggt sé að tiltekin starfsemi haldi velli, svo sem innviðir á borð við raforkuver eða einstaka heilbrigðisstofnun, heldur er horft til þeirra sem eru í mestri áhættu. Að leiðarljósi eru höfð þau grunngildi að láta okkar viðkvæmustu hópa ganga fyrir og þá sérstaklega aldraða. Fólk í almannaþjónustu (sérstaklega heilbrigðisþjónustu) sem metið er í hááhættu er einnig í forgangi. Aðrir koma síðar. Þetta er skynsamleg forgangsröðun og réttlát og það er mikilvægt að við treystum mati heilbrigðisyfirvalda í þessu efni.

Ég og fulltrúar farsóttarnefndar spítalans höfum á undanförnum vikum fengið fjölmargar rökstuddar óskir um að ákveðnir hópar innan spítalans þurfi að ganga fyrir öðrum í bólusetningu. Þótt ég hafi fullan skilning á því að stjórnendur beri hag starfsfólks síns sér fyrir brjósti og vilji verja sem best þá þjónustu sem veitt er og þótt ég skilji vel að fólk óttist það að sýkjast þá verðum við öll að virða forgangsröðun sem sett hefur verið fram. Eftir því sem bóluefni berst til landsins þá verða landsmenn bólusettir og þar er fylgt þeirri forgangsröðun sem liggur fyrir. Þar gildir sama fyrir Jón og séra Jón og ég vil sérstaklega taka fram, vegna sögusagna um annað, að forstjóri og framkvæmdastjórn eða aðrir stjórnendur spítalans hafa ekki verið bólusettir fyrir COVID-19. Undantekningar frá þessu eru auðvitað þær ef fólk sinnir einnig beinum sjúklingasamskiptum í framlínu og tilheyrir þannig þegar skilgreindum forgangshópum. Við hin bíðum róleg þar til að okkur kemur, í þeirri vissu að framar okkur í röðinni er sannarlega fólk sem þarf meira á bólusetningu að halda.

Góða helgi og baráttukveðjur öll!

Páll Matthíasson

Lesa meira

Heilsa

Blóð- og krabbameinslækningadeild opnuð á ný – hvorki Covid-19 smit hjá sjúklingum né starfsfólki

Birt

þann

Eftir

Niðurstöður úr Covid-19 skimun sjúklinga og starfsfólks blóð- og krabbameinslækningadeildar 11EG á Landspítala liggja fyrir og eru allar neikvæðar. Ekki er um útbreitt smit á deildinni að ræða. Af því tilefni hefur farsóttanefnd spítalans ákveðið að opna deildina fyrir innlögnum á nýjan leik og er starfsemi hennar með venjubundnum hætti.

Nýinnlagður sjúklingur á blóð- og krabbameinslækningadeild Landspítala 11EG fékk jákvætt svar við Covid-19 skimun um kl. 20:00 í gærkvöldi, miðvikudaginn 13. janúar 2021. Þegar í stað var gripið til ítrustu sóttvarnaaðgerða og deildinni lokað fyrir innlögnum. Um 30 sjúklingar og 20 starfsmenn voru síðan skimaðir snemma í morgun, fimmtudaginn 14. janúar.

Enn liggur ekki fyrir hvernig sjúklingurinn smitaðist en þó þykir ljóst að hann hafi verið með smit þegar við innlögn.  Rakning stendur ennþá yfir. Sjúklingurinn var fluttur á smitsjúkdómadeild Landspítala A7 í Fossvogi strax í gærkvöldi og settur í einangrun, vegna veikinda sinna.

Smit, hvort heldur sjúklinga eða starfsfólks á deildum, eru alvarlegir atburðir í starfsemi Landspítala og viðbragðið alltaf umfangsmikið og útbreitt. Það viðbragð, öflugar sóttvarnir og umfangsmiklar öryggisráðstafanir til að vernda sjúklinga og starfsfólk hafa nú leitt af sér þessa góðu niðurstöðu.

Lesa meira

Vinsælast

Allur réttur áskilin © 2020 Tíðin