Félag atvinnurekenda

Eðlilegt að gera kröfu um kynhlutlaus klósett

10. maí 2022

Ólafur og Dóra Björt ræða saman í Kaffikróknum

Í stefnu Pírata fyrir borgarstjórnarkosningarnar er lögð áhersla á stuðning við nýsköpunarumhverfið og sprotafyrirtæki. Oddviti flokksins er hins vegar efins um að hægt sé að lækka skatta á atvinnuhúsnæði og telur eðlilegt að leggja skyldur á fyrirtæki að gera breytingar á húsnæði sínu til að mæta þörfum kynsegin fólks. Þetta er á meðal þess sem fram kemur í samtali Ólafs Stephensen, framkvæmdastjóra Félags atvinnurekenda, og Dóru Bjartar Guðjónsdóttur, oddvita Pírata í Reykjavík, í Kaffikróknum, hlaðvarpsþætti FA á YouTube og Spotify. Hægt er að horfa á þáttinn í spilaranum hér að neðan.

Upptekin af nýsköpun
Ólafur bendir á að í stefnu Pírata sé fátt beinlínis um starfsumhverfi fyrirtækja, nema nokkuð ýtarlegur kafli um stuðning við nýsköpun og sprotafyrirtæki. „Við ávörpum málefnin dálítið út frá hugmyndafræðilegum vinkli og segjum ekki endilega fyrir fyrirtæki eða fyrir þennan og annan, en erum með heildarstefnu út frá okkar grunnhugsjón sem er gagnsæi, lýðræði, jafnræði, baráttan gegn spillingu og fagleg vinnubrögð,“ segir Dóra. „Við erum upptekin af nýsköpun, atvinnusköpun og atvinnuþróun og að styðja við hugmyndaauðgi og hina stafrænu umbreytingu, sem er málaflokkur sem við höfum leitt á kjörtímabilinu. Þótt við segjum ekki að þetta sé sérstaklega fyrir fyrirtæki eru þetta auðvitað hlutir sem gagnast fyrirtækjum mjög mikið, til dæmis varðandi gott umhverfi fyrir frumkvöðlafyrirtæki og nýsköpunarfyrirtæki að vaxa í umhverfinu okkar.“

Já og nei er svarið um skattalækkun
Ólafur spyr hvort Píratar væru til í að lækka fasteignaskatta á atvinnuhúsnæði í Reykjavík, sem eru þeir hæstu á höfuðborgarsvæðinu. Dóra Björt bendir á að á kjörtímabilinu hafi þeir lækkað úr 1,65% af fasteignamati í 1,6%. „Ég held það sé bara skoðandi hvort það er ástæða til að bregðast við þessu. Ég skil alveg að þetta sé íþyngjandi fyrir fyrirtæki. Við erum ekki teóretískt endilega á móti því og ég held það sé vel skoðandi hvort það ætti að lækka þetta eitthvað örlítið til viðbótar.“ Dóra bendir hins vegar á að það kosti sitt að búa til borgarumhverfi sem sé aðlaðandi fyrir fyrirtæki, m.a. með góðri velferðarþjónustu sem kosti sitt. „Já og nei“ er því svarið við spurningunni.

Eðlilegt að gera kröfu um kynhlutlaus klósett
Dóra og Ólafur ræða fram og aftur um áherslu Pírata á breytingar á reglugerðum um mannvirki í þágu kynsegin fólks. FA hefur gagnrýnt drög umhverfisráðuneytisins að nýrri hollustuháttareglugerð, þar sem lagt er til að fyrirtæki sem eru opin almenningi, t.d. veitingahús, og eru með karla- og kvennaklósett verði skylduð til að bjóða einnig salerni fyrir önnur kyn. Ólafur bendir á að engin greining hafi verið gerð á kostnaði fyrirtækja af slíkri breytingu en hann geti stundum verið mjög mikill.

Dóra Björt segir að umræðan um kostnaðaraukann sé að einhverju leyti á misskilningi byggð. „Ég skil alveg að fólki geti vaxið þetta í augum að eiga að fara í miklar framkvæmdir um leið og þetta tekur gildi. Það er alveg skiljanlegt að það er ekki öllum gefið að ráðast í það. En það er þá hægt að spyrja sig hvort það sé ekki hægt að gera frekar þá kröfu að þetta sé gert við nýbyggingar og breytingar á eldra húsnæði.“

Dóra nefnir að mörg fyrirtæki hafi þegar gengið á undan með góðu fordæmi og skapað sér velvild viðskiptavina með því að bjóða salerni fyrir öll kyn. Ólafur segir afstöðu FA að slíkt eigi að vera viðskiptaleg ákvörðun fyrirtækjanna fremur en að hið opinbera skyldi þau til að ráðast í kostnað við breytingar. „Já og nei. Mér finnst rosalega mikilvægt að við sem stjórnvald og við bara sem samfélag gerum öllum kleift að lifa góðu lífi í samfélaginu okkar. Við verðum einhvern veginn öll að standa vörð um að allir geti farið á salerni án þess að upplifa eitthvert öráreiti,“ segir Dóra Björt. „Ég tel það nú klárlega vera eitthvað sem er eðlilegt að gera kröfu um. Annaðhvort stöndum við með þessum prinsippum sem samfélag eða við gerum það ekki.“

Félag atvinnurekenda

Ráð gegn innfluttri verðbólgu

17. maí 2022

Grein Ólafs Stephensen framkvæmdastjóra FA í Fréttablaðinu 17. maí 2022.

Svokölluð innflutt verðbólga, þ.e. hækkanir á innfluttum vörum vegna mikilla verðhækkana á alþjóðlegum mörkuðum, er áhyggjuefni margra, ekki sízt vegna áhrifa á matarverð. Verðlagseftirlit Alþýðusambandsins komst þó að þeirri áhugaverðu niðurstöðu að innlend matvæli, til dæmis mjólkurvörur og kjöt, hefðu hækkað mun meira en innfluttar vörur undanfarið og nefndi hagfræðingur ASÍ skort á samkeppni sem eina skýringuna á því.

Innlend búvöruframleiðsla nýtur þess að háir verndartollar eru lagðir á innfluttar búvörur. Heimildir til að flytja inn búvörur á lægri eða engum tolli, svokallaðir tollkvótar sem samið er um í alþjóðasamningum, eru takmarkaðar. Auk þess fer íslenzka ríkið þá leið að bjóða upp kvótana og slagar verðið, sem innflytjendur greiða fyrir þá, stundum upp í fullan toll á vörunni. Allt takmarkar þetta samkeppni.

Stjórnmálamenn hafa velt upp leiðum til að milda áhrif hækkandi matarverðs á almenning. Matvælaráðherrann sagði í viðtali að henni fyndist ekki útilokað að fella niður virðisaukaskatt á matvælum tímabundið. Sú leið hefði vissulega áhrif á verð, en þýddi um leið mikið tekjutap ríkissjóðs. Tekjur ríkisins af tollum eru hins vegar mjög litlar. Nærtækari leið væri því að lækka tolla. Ef kjúklingur hækkar til dæmis í verði um 500 krónur á alþjóðlegum mörkuðum, myndi lækkun tolla um 500 krónur þýða sömu vernd fyrir innlenda framleiðslu, í stað þess að innlendir framleiðendur geti hækkað sínar vörur í skjóli aukinnar verðverndar.

Í vikunni benti Félag atvinnurekenda á að sumir innlendir búvöruframleiðendur stunda þá vafasömu viðskiptahætti að bjóða hátt í tollkvóta fyrir vörur, sem eru fluttar inn í samkeppni við framleiðslu þeirra, fá þannig meirihluta kvótans í sinn hlut og geta ráðið verðinu. Önnur leið sem mætti fara til að lækka matarverð er að úthluta tollkvótum fyrir búvörur án endurgjalds, í stað uppboðanna. Samkeppniseftirlitið hefur mælt með slíkri leið, enda þýddi hún að alþjóðleg samkeppni veitti innlendu framleiðslunni meira aðhald.

Grein Ólafs á vef Fréttablaðsins

Halda áfram að lesa

Félag atvinnurekenda

Svínað á neytendum

16. maí 2022

Grein Ólafs Stephensen framkvæmdastjóra FA á Vísi 16. maí 2022.

Innflutningur tollfrjálsra búvara frá ríkjum Evrópusambandsins eflir samkeppni á íslenzkum búvörumarkaði og stuðlar að lægra verði til neytenda. Eða það var að minnsta kosti meiningin, þegar þáverandi ráðherrar utanríkis- og landbúnaðarmála gerðu samning við Evrópusambandið árið 2015 um að stækka gagnkvæmar innflutningsheimildir án tolla, svokallaða tollkvóta. Ávinningur neytenda af þessum samningi hefur verið umtalsverður, en gæti verið enn meiri.

Borga skatt fyrir að fá niðurfelldan skatt
Íslenzk stjórnvöld úthluta hinum tollfrjálsu innflutningsheimildum með aðferð, sem gengur gegn bæði bókstaf og tilgangi samningsins. Tollkvótarnir eru boðnir upp og innflutningsfyrirtæki verða þannig að greiða skatt – svokallað útboðsgjald – fyrir að fá annan skatt, innflutningstollinn, felldan niður! Það þýðir að íslenzkir neytendur fá ekki að njóta ávinnings tollfrelsisins til fulls og innflutta varan hækkar í verði sem nemur útboðsgjaldinu.

Stækkun tollkvótanna samkvæmt samningnum við ESB var að mestu leyti komin til framkvæmda árið 2019. Félag atvinnurekenda hefur síðan fylgzt með framkvæmd samningsins, meðal annars niðurstöðum útboða á tollkvóta. Reynslan frá 2019 sýnir að hvað sumar búvörur varðar nýta innlendir bændur og framleiðendur kerfið, sem stjórnvöld hafa sett upp í kringum útboð á tollkvótunum, til að hindra að þeir þurfi að takast á við samkeppni frá innflutningi.

Innlendir framleiðendur með 74-91% innflutningskvótans
Á myndinni hér fyrir neðan sést hversu hátt hlutfall tollkvótans fyrir svínakjöt frá ESB innlendir bændur og afurðastöðvar hafa fengið í sinn hlut undanfarin þrjú ár og það sem af er þessu ári.  Hlutfallið er allt frá rúmlega 74% árið 2021 og upp í tæplega 91% í þeim útboðum sem fram hafa farið það sem af er árinu 2022.

Ástæðan fyrir því að innlendir svínabændur og kjötframleiðendur fá svona hátt hlutfall tollkvótans er að þeir bjóða hátt verð í hann, hærra en flestir aðrir. Á næstu mynd sjáum við þróun útboðsgjaldsins, sem innflytjendur svínakjöts hafa að meðaltali greitt fyrir að fá að flytja inn hvert kíló án tolla frá því í árslok 2018.

Þessi mynd segir sína sögu; gjaldið fer hækkandi. Þegar hún er skoðuð í samhengi við fyrri myndina fer ekkert á milli mála að það eru innlendir framleiðendur sem leiða hækkanirnar.

Hér eru stjórnmálamenn búnir að búa til kerfi sem gerir innlendum framleiðendum búvöru kleift að bjóða hátt í tollfrjálsan innflutningskvóta á sömu vöru, ná til sín megninu af kvótanum, hækka þannig verðið á innflutningnum og hindra samkeppni við sjálfa sig. Þetta heitir auðvitað að svína á neytendum og þarf meðal annars að skoðast í því ljósi að nú á tímum hækkandi matvælaverðs ættu stjórnvöld að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að vinna gegn verðhækkunum.

Samkeppniseftirlitið taki viðskiptahættina til skoðunar         
Samkeppnisyfirvöld hafa áður lagt til að tollar verði felldir niður á svína- og kjúklingakjöti, enda er þar um að ræða vernd fyrir iðnaðarframleiðslu sem á lítið skylt við hefðbundinn landbúnað. Samkeppniseftirlitið hefur líka lagt til að útboð á tollkvótum verði felld niður eða kvótunum úthlutað án endurgjalds. Nú virðist full ástæða til að Samkeppniseftirlitið taki þá viðskiptahætti sem viðgangast í þessu kerfi til skoðunar.

Sú þróun sem hér er lýst með tölulegum gögnum sýnir vel hvernig hagsmunaaðilum í landbúnaði hefur tekizt að nýta gallað kerfi úthlutunar tollkvóta til að koma í veg fyrir samkeppni við sjálfa sig. Hún sýnir líka vel fram á hversu vitlaust væri að láta þessa sömu hagsmunaaðila hafa undanþágur frá samkeppnislögum, eins og tillögur eru uppi um innan stjórnarliðsins. Það þarf að auka samkeppnina í innlendri búvöruframleiðslu, ekki draga úr henni.

Grein Ólafs á Vísi

Halda áfram að lesa

Félag atvinnurekenda

Netverslun við Kína – hvernig kem ég vörunni minni á framfæri? Morgunverðarfundur ÍKV og Íslandsstofu 24. maí

12. maí 2022

Frummælendur á fundinum. Joakim, Valdís, Ágúst, Óskar og David.

Kínverjar eru duglegir að selja Íslendingum vörur á netinu en viðskiptin í hina áttina eru ekki eins mikil. Mörg íslensk fyrirtæki telja vörurnar sínar eiga erindi við kínverska markaðinn en flestir reka sig á að málið er mun flóknara en að opna bara sölusíðu á netinu. Hvað þarf að gera til að koma vörunni sinni á framfæri við kínverska neytendur? Um það fjöllum við á morgunverðarfundi Íslandsstofu og Íslensk-kínverska viðskiptaráðsins (ÍKV) sem haldinn verður í tengslum við aðalfund ÍKV þriðjudaginn 24. maí næstkomandi, kl. 8.30.

Dagskrá

8.30 Cracking the complex code – how to succeed with e-commerce in China
Joakim Abeleen, viðskiptafulltrúi og markaðsstjóri Business Sweden í Kína

9.00 Víðtæk aðstoð við vöxt erlendis – Samstarf Íslandsstofu og Business Sweden
Ágúst Sigurðarson, fagstjóri útflutningsþjónustu hjá Íslandsstofu

9.20 Er hægt að selja Kínverjum fisk á netinu?
Valdís Fjölnisdóttir, framkvæmdastjóri Breiðar þróunarfélags og áður framkvæmdastjóri Blámars

9.40 Frá hugmynd til netverslunar í Kína
Óskar Þórðarson, meðstofnandi og framkvæmdastjóri Omnom Chocolate

10.00 How to make an Icelandic brand work in the China market
David Tong Li, stjórnarformaður Ísmoli Marketing Group

Fundurinn verður haldinn í fundarsal Félags atvinnurekenda á 9. hæð í Húsi verslunarinnar kl. 8.30-10.15. Léttur morgunverður er í boði. Sætafjöldi er takmarkaður og því nauðsynlegt að skrá sig hér að neðan.

Notice: JavaScript is required for this content.

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © Tíðin