Stjórnarráðið

Framlög aukin og framkvæmdum flýtt í samgönguáætlun

Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra, lagði í dag fram á Alþingi tillögu til þingsályktunar um samgönguáætlun fyrir tímabilið 2020-2034. Um er að ræða uppfærða og endurskoðaða samgönguáætlun til fimmtán ára á grunni þeirrar sem samþykkt var á Alþingi síðasta vetur. Einnig lagði ráðherra fram tillögu til þingsályktunar um samgönguáætlun (aðgerðaáætlun) fyrir tímabilið 2020-2024.

Fjölmörgum framkvæmdum er flýtt á tímabili áætlunarinnar með sérstakri áherslu á að bæta umferðaröryggi og tengingar milli byggða. Á tímabilinu verður framkvæmdum, sem í heild eru metnar á um 214,3 milljarða króna, flýtt. „Stærstu einstöku framkvæmdir sem færast nær okkur eru jarðgangagerð á Austurlandi, stofnbrautir til og frá höfuðborgarsvæðinu og ýmsar stórar framkvæmdir á höfuðborgarsvæðinu.“ 

Samgönguáætlunin er lögð fram með hliðsjón af nýrri fjármálaáætlun fyrir árin 2020-2024 en í henni var fjármagn til samgöngumála aukið verulega. Í endurskoðuninni er auk þess tekið tillit til samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins, niðurstaðna starfshóps um fjármögnun samgönguframkvæmda, nýrrar stefnu ríkisins í flugmálum, nýrrar stefnu ríkisins í almenningssamgöngum milli byggða, niðurstöðu verkefnishóps um jarðgangakosti á Austurlandi og niðurstöðu verkefnishóps um lagningu Sundabrautar. 

Tillagan var kynnt í samráðsgátt stjórnvalda og barst fjöldi ábendinga. Sumar höfðu áhrif á endanlega tillögu en aðrar nýtast í næstu endurskoðun samgöngu- og fjármálaáætlana. Ákveðið var að færa framar framkvæmdir við bæði Vatnsnesveg og Strandaveg um Veiðileysuháls miðað við fyrri tillögur.

Öryggi er grunntónninn
Sigurður Ingi sagði í framsöguræðu sinni að samgönguáætlunin fela í sér mikilvæga framtíðarsýn og markmið til næstu fimmtán ára. „Grunntónn í aðgerðum áætlunarinnar er öryggi. Að loknu fimmtán ára tímabilinu verða umferðamestu vegir til og frá höfuðborgarsvæðinu komnir með aðskilda akstursstefnu,  á Vesturlandsvegi alla leið að og framhjá Borgarnesi, á Suðurlandsvegi að Hellu og á Reykjanesbraut að flugstöðinni. Suðurlandsvegur og Reykjanesbraut verða raunar fullkláruð á fyrstu tveimur tímabilunum eða fyrir árið 2029. Unnið er að því að finna leiðir til að flýta framkvæmdum við Reykjanesbraut frekar, enda er sá vegur einn umferðarmesti þjóðvegur landsins. Skipulagsmál á svæðinu við Straumsvík eru enn óleyst og Vegagerðin áætlar að verkefni þar gætu verið boðin út í fyrsta lagi í lok árs 2022,“ segir ráðherra.

„Annað mikilvægt markmið er að klára uppbyggingu vegakerfisins á Vestfjörðum,” sagði ráðherra í framsöguræðu sinni. „Strax á næsta ári verður farið í framkvæmdir á Vestfjarðavegi, svokallaðan veg um Teigskóg. Í lok fyrsta tímabils verður komin hringtenging Vestfjarða með Dýrafjarðargöngum og uppbyggðum vegum yfir Dynjandisheiði. Á öðru tímabili bætist svo við tenging Vestfjarðarvegar til Bíldudals. Með nýrri vegtengingu um göngin styttist leiðin um 27 km. Þá verður kominn nýr uppbyggður vegur um sunnanverða Vestfirði alla leið til Patreksfjarðar. Með vegabótum á sunnanverðum Vestfjörðum og uppbyggingu vegar til Borgarfjarðar eystri verður mikilvægu markmiði samgönguáætlunarinnar til langs tíma náð á tímabilinu. Það er að tengja allar byggðir með yfir 100 íbúa með bundnu slitlagi. Þá verða margar eldri stórar brýr endurnýjaðar svo sem brúin yfir Ölfusá, brúin yfir Jökulsá á Fjöllum, brúin yfir Lagarfljót og báðar brýrnar yfir Skjálfandafljót.“

Framlög aukin og framkvæmdum flýtt
Samkvæmt tillögunni verða ríkisframlög til fimmtán ára samgönguáætlunar alls um 637 milljarðar króna. Lagt er til að stærstum hluta þess fjármagns verði varið til vegamála, þ.e. um 563 milljörðum. „Samkvæmt fjármálaáætlun eru framlög til vegamála árin 2020-2024 aukin um 4 milljarða hvert ár. Framlög í þjónustu og viðhald á vegakerfinu eru aukin miðað við gildandi áætlun. Þjónusta um 640 milljónir á ári og viðhald um 500 milljónir á ári. Samtals eru því framlög til viðhalds og þjónustu að aukast um rúma 15 milljarða sé litið til 15 ára tímabilsins alls,“ sagði Sigurður Ingi í framsöguræðu sinni á Alþingi í dag. 

Samvinnuverkefni
Ráðherra kynnti einnig aukna áherslu í samgönguáætlun á að koma á samvinnu milli einkaaðila og hins opinbera við uppbyggingu innviða. Slíkar leiðir eru algengar á Norðurlöndunum, sérstaklega í stærri framkvæmdum. Hvalfjarðargöngin voru fjármögnuð með slíkri leið. Sex verkefni hafa verið talin fýsileg í þeim efnum og eru til umfjöllunar í sérstöku frumvarpi um samvinnuverkefni (PPP). „Helstu kostir samvinnuleiðar er að fjármögnun er utan fjárlaga og veitir því möguleika til frekari flýtingar þjóðhagslega arðbærra verkefna. Þar að auki veitir þessi aðferð sterkan hvata til nýsköpunar sem getur hugsanlega leitt til lægri kostnaðar í hönnun, framkvæmd og rekstri,“ sagði ráðherra.

Í framsöguræðu sinni fjallaði Sigurður Ingi einnig um jarðgangaáætlun sem nú í fyrsta sinn hluti af samgönguáætlun, fyrstu flugstefnu Íslands, nýtt samkomulag um rannsóknir á möguleikum á byggingu nýs flugvallar í Hvassahrauni. Ein af áherslum flugstefnunnar er að stutt verði við uppbyggingu Akureyrar- og Egilsstaðaflugvalla sem alþjóðlegra fluggátta. Við uppbyggingu innviða þar verði lögð áhersla á að þeir mæti sem best þörfum flugrekenda fyrir varaflugvelli hér á landi.

Markmið um umhverfisvænar samgöngur
Sigurður Ingi sagði í ræðu sinni að eitt af brýnustu verkefnum næstu ára væri að draga svo úr neikvæðum áhrifum samgangna að þau falli innan marka sjálfbærrar þróunar án þess þó að kostir góðra samgangna skerðist. „Ríkisstjórnin hefur sett fram aðgerðaráætlun í loftlagsmálum sem miðar að því að standa við skuldbindingar Íslands samkvæmt Parísarsamkomulaginu. Í samgönguáætlun er lagt til að unnið verði í samræmi við áherslur aðgerðaráætlunarinnar. Eitt af meginmarkmiðum samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins er að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda vegna umferðar m.a. með því að efla almenningssamgöngur og virka samgöngumáta,“ sagði ráðherra. Sigurður Ingi sagði að horft yrði til orkuskipta í stefnumótun fyrir almenningssamgöngur og flug á Íslandi. Mjög stórt skref hafi verið tekið í þá átt þegar ný Vestmannaeyjaferja hóf siglingar en hún er að hluta rafdrifin. Loks væri lagt til að unnin verði greining á efnahagslegum hvötum til eflingar ræktunar orkujurta á Íslandi.

Halda áfram að lesa

Innlent

Ávarp á fundi norrænna og afrískra ráðherra um græna atvinnuuppbyggingu

SPRING MEETINGS 2021 EVENT:

BUILDING BACK BETTER AND GREENER – SUPPORTING SUSTAINABLE GROWTH THROUGH JOB CREATION

I would like to start by expressing my gratitude to my colleagues from Denmark and Sweden and the World Resources Institute for organizing this interesting event. It is important that we continue to engage with our African partners, the Multilateral Development Banks, and UN Institutions regarding how we ensure sustainable and inclusive growth, post-Covid.

We have an opportunity to focus on creating green jobs when rebuilding our economies and thereby support green and blue growth and address climate change. Green, resilient, and inclusive recovery will not be successful without a strong private sector, the protection and creation of jobs and by increasing innovative efforts to mobilize private capital. Focus on small and medium sized enterprises is of key importance, as these are often the largest source of employment in low-income countries.

We appreciate the swift response of international organizations and would like to underline the key role of the MBDs in response and recovery efforts. On that note we welcome the WBG paper on GRID and its emphasis on job creation and private sector solutions. In line with the joint Nordic approach to Building Back better and Greener we recently took on a role as a Global Champion for the UN High-Level Dialogue on Energy to be held in September.

We will champion the theme of Enabling SDGs through Inclusive, Just Energy Transition, which is key to achieving the objectives of many, if not most of the SDGs. This theme will focus on maximizing the positive impacts of an inclusive and just energy transitions on the achievement of the SDGs, including on gender equality, job creation, youth empowerment, agriculture, and food systems.

Investing in sustainable energy provides an opportunity to create green jobs for and to empower women and youth, the groups that are in many aspects most impacted by the pandemic. We have long championed gender equality in the transition to sustainable energy production and energy use. This is particularly important in the context of the pandemic where economic fallout has had a negative effect on gender equality, which must be addressed.

Let me also mention the role of sustainable energy in sustainable food systems, both “green” and “blue”. We have a long history of utilizing sustainable energy in food production, processing, and value addition in fisheries and agriculture which has greatly increased GDP and created more valuable jobs. Job creation in the sustainable blue economy is of particular importance for small island developing states and coastal low-income countries. The MDBs will have a crucial role in realizing this agenda and ensuring its success.

I am optimistic that by being innovative in our approach and engaging with the private sector we can succeed in Building Back Better and greener.

Thank you for your attention.

Ávarpið var flutt á fjarfundi norrænna og afrískra ráðherra 16. apríl 2021

Halda áfram að lesa

Innlent

Mælt fyrir heildarlögum um umhverfismat framkvæmda og áætlana

Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra, hefur lagt fram á Alþingi frumvarp til nýrra heildarlaga um umhverfismat framkvæmda og áætlana. Með frumvarpinu er lögð til sameining á löggjöf um umhverfismat framkvæmda og löggjöf um umhverfismat áætlana.

Sameining löggjafarinnar felur í sér aukinn skýrleika og betri yfirsýn, þar sem megininntak umhverfismats framkvæmda og áætlana er það sama. Verði frumvarpið að lögum verður málsmeðferð vegna umhverfismats framkvæmda líkari því sem þekkist í nágrannaríkjum Íslands.

Frumvarpið var unnið af starfshópi umhverfis- og auðlindaráðherra sem í áttu sæti, auk formanns, fulltrúar frá frjálsum félagasamtökum, Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Samtökum atvinnulífsins, samgöngu– og sveitarstjórnarráðuneytinu, atvinnu- og nýsköpunarráðuneytinu og Skipulagsstofnun, en við vinnslu frumvarpsins var mikil áhersla lögð á víðtækt samráð við almenning og aðra hagsmunaaðila.

Verkefni starfshópsins var heildarendurskoðun laga um mat á umhverfisáhrifum með það að markmiði að auka skilvirkni í ákvarðanatöku og tryggja sem best aðkomu almennings og annarra hagsmunaaðila að ferlinu þannig að hún samræmist sem best ákvæðum Árósasamningsins.

Í frumvarpinu er að finna ýmis nýmæli í málsmeðferð umhverfismats. Meðal annars valkvætt forsamráð framkvæmdaaðila og stjórnvalda um ferli framkvæmdar. Þá er gert ráð fyrir notkun rafrænnar gáttar fyrir umhverfismat, skipulagsmál og leyfisveitingar. Reglur um málskot eru enn fremur einfaldaðar og heildarferli umhverfismats stytt frá núgildandi lögum m.a. með því að fallið er frá kröfu um frummatsskýrslu. Er þetta í samræmi við löggjöf nágrannaþjóða.

Lagðir eru til endurskoðaðir framkvæmdaflokkar með skýrleika í huga til að draga úr vafatilfellum um það hvaða framkvæmdir falli undir lögin. Samhliða er framkvæmdaflokkunum fækkað úr þrem í tvo þar sem fallið er frá notkun C-flokks framkvæmda þ.e. að framkvæmdir séu tilkynningarskyldar óháð stærð og staðsetningu. Framkvæmdaaðili eða leyfisveitandi getur einnig óskað álits Skipulagsstofnunar á því hvort endurskoða þurfi umhverfismat framkvæmdar að hluta eða í heild óháð þeim tíma sem liðinn er frá gerð álitsins. Þá er í frumvarpinu lagt til að skilyrði í áliti Skipulagsstofnunar um umhverfisáhrif framkvæmdar verði bindandi gagnvart leyfisveitanda og er það í samræmi við tilskipun ESB um umhverfismat framkvæmda. 

Frumvarp til laga um umhverfismat framkvæmda og áætlana

Halda áfram að lesa

Innlent

Mælt fyrir breytingum á rammaáætlun og þingsályktunartillögu um staðsetningu vindorkuvera

Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra, mælti á Alþingi í vikunni fyrir frumvarpi til breytinga á lögum um rammaáætlun og tillögu til þingsályktunar um staðsetningu vindorkuvera í landslagi og náttúru Íslands.

Frumvarpið um breytingar á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun (rammaáætlun) snýr að málsmeðferð virkjunarkosta í vindorku. Verði það að lögum mun vindorkan fá nokkuð aðra málsmeðferð og meðhöndlun innan rammaáætlunar en hinir hefðbundnu virkjunarkostir, vatnsorka og jarðvarmi.

Í frumvarpinu er gert ráð fyrir því að skoðun og mat verkefnisstjórnar rammaáætlunar á virkjunarkostum í vindorku taki mið af því séreðli vindorkunnar að hún er hvorki takmarkaður né staðbundinn orkukostur og því hægt að hagnýta vindorkuna víða um land.

Í frumvarpinu og tillögu til þingsályktunar er byggt á því að landsvæðum verði skipt í þrjá flokka; í fyrsta flokk falli landsvæði þar sem vindorkunýting er ekki heimiluð, í annan flokk falli svæði sem geta verið viðkvæm til hagnýtingar vindorku og mælt er fyrir um að sæti sérstakri skoðun og mati verkefnisstjórnar rammaáætlunar. Í þriðja flokk falli öll önnur landssvæði og liggur ákvörðunarvald varðandi virkjanir á þeim svæðum hjá viðkomandi sveitarfélagi á grundvelli almennra laga og reglna.

Samkvæmt frumvarpinu er tillaga til þingsályktunar meginverkfærið við mat verkefnisstjórnar rammaáætlunar á einstökum virkjunarkostum. Í henni kemur fram skýr opinber stefnumörkun um staðsetningu slíkra mannvirkja út frá tilgreindum flokkum lands, auk þess sem mælt er fyrir um þær meginreglur, viðmið og áhrifaþætti sem byggja skal mat verkefnisstjórnar á þegar virkjunarkostir eru teknir til skoðunar.

Verði frumvarp þetta að lögum og þingsályktunartillaga því fylgjandi samþykkt, er gert ráð fyrir að ferli vegna skoðunar og mats á virkjunarkostum í vindorku verði einfaldara og skjótara en það er í dag, enda verði byggt á skýrri opinberri stefnumörkun um staðsetningu slíkrar starfsemi. Jafnframt verður vernd svæða, sem talin eru verðmætust út frá náttúrufari, tryggð.

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun, nr. 48/2011 (málsmeðferð virkjunarkosta í vindorku)

Tillaga til þingsályktunar um staðsetningu vindorkuvera í landslagi og náttúru Íslands

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © 2021 Tíðin