Veður

Hlýnun á norðurslóðum heldur áfram að aukast hraðar en hnattræn hlýnun

Í samantektinni er norðurslóðum skipt upp í átta svæði og er fjallað um árstíðabundið yfirlit og spár fyrir hvert þeirra. Anna Hulda Ólafsdóttir, yfirmaður skrifstofu loftslagsþjónustu og aðlögunar á Veðurstofu Íslands, sá um að kynna niðurstöður fyrir árstíðarbundið yfirlit og horfur á hitastigi og úrkomu fyrir Vestnorræna svæðið (Western-Nordic).


24.6.2022

Hlýnun á norðurslóðum heldur áfram að aukast hraðar en hnattræn hlýnun. Þetta kemur fram í samantekt samráðsfundar um veðurfarshorfur á norðurslóðum, en fundurinn sem haldinn er tvisvar á ári, er hluti af Arctic Climate Forum, sem er samstarfsvettvangur ríkja á norðurslóðum.

Á síðasta áratug hefur meðalhiti flestra ára verið með því sem mest var á tímabilinu 1900-2022. Þetta á jafnt við um sumar- og vetrarhita sem ársmeðalhita, þó vissulega sé verulegur breytileiki á milli ára, einkum á kuldatímabilum.

Í samantektinni kemur einnig fram að veturinn 2022 náði útbreiðsla norðurskautsíssins hámarki tveimur vikum fyrr en í meðalári. Ef horft er til mælinga á útbreiðslu norðurskautsíssins frá 1979, hefur útbreiðsla hans á hverjum vetri verið að minnka tíu ár í röð.

Mikilvægt að draga saman yfirlit og spár um horfur á norðurslóðum

Þessi samantekt kemur í kjölfar 9. fundar Arctic Climate Forum sem haldin var á netinu 24.-25. maí 2022. Þar komu saman fulltrúar Íslands, Bandarikjanna, Kanada, Danmerkur, Svíþjóðar, Noregs, Finnlands og Rússlands. Anna Hulda Ólafsdóttir, yfirmaður skrifstofu loftslagsþjónustu og aðlögunar á Veðurstofu Íslands, sá um að kynna niðurstöður fyrir árstíðarbundið yfirlit og horfur á hitastigi og úrkomu fyrir Vestnorræna svæðið.

„Þessi samstarfsvettvangur, sem er undir hatti Alþjóðaveðurfærðistofnunarinnar, er mikilvægur til að nýta sérþekkingu innan hvers lands til að átta sig betur á heildarstöðu á norðurslóðum. Hópurinn tekur einnig saman veðurhorfur næsta árs, til dæmis hvað varðar hitastig, úrkomu og hafís, en spár um myndun og hörfum hafíss skiptir sum byggðarlög á norðurslóðum verulegu máli“, segir Anna Hulda.

Hlekkur á samantekt og yfirlýsingu fundarins í heildsinni (PDF)

Líkindaspá byggð á nokkrum líkönum (e. multi model ensemble probability forecast) sem sýnir líkurnar á því að meðalhiti á tímabilinu júní, júlí og ágúst 2022 verði hærri eða lægri en að jafnaði. Yfir 40% líkur eru á að meðalhiti verði hærri á öllum svæðum á norðurslóðum (gul og appelsínugul svæði). Mestar líkur á hærri meðalhita (60-70%) eru í austur- og vesturhluta Síberíu og í suðurhluta Chukchi-Bering svæðinu (rauð svæði)  (Heimild: www.wmolc.org)

Veður

Eldgos hafið að nýju á Reykjanesskaga

Fyrsta myndin sem við birtum af nýju sprungunni við Fagradalsfjall. Hún er staðsett við norðurjaðar nýja hraunsins um 1,5 km norður af Stóra-Hrúti.


3.8.2022

Eldgos er hafið í vestanverðum Merardölum um 1,5 km norður af Stóra-Hrút og jarðeldurinn virðist koma upp um norðuraustur suðvestur sprungu á þeim stað. Við fyrstu skoðun á vefmyndavélum virðist kvika hafa komið upp á yfirborð kl 13:18.

Út frá fyrstu myndum sem Halldór Björnsson á Veðurstofu Íslands tók úr eftirlitsflugi með Landhelgisgæslunni er sprungan staðsett í norður jaðri nýja hraunsins sem kom upp í síðasta gosi.

Sprungan virðist um 300 m löng út frá fyrstu mælingum.


Kort sem sýnir grófa staðsetningu á sprungunni út frá fyrstu myndum. Sprungan er staðsett í norður jaðri hraunsins sem myndaðist í gosinu sem hófst í mars í fyrra.

Halda áfram að lesa

Veður

Jarðskjálftahrina á Reykjanesi

Jarðskjálftahrina NA við fagradalsfjall

Mikil smáskjálftavirkni hefur átt sér stað Norðaustan við Fagdralsfjall í dag


30.7.2022

Í hádeginu í dag hófst kröftug jarðskjálftahrina með mikilli smáskjálfta virkni rétt norðaustan við Fagradalsfjall skammt norðan við Fagradalshraun. Stærsti skjálfti hrinunnar mældist af stærð 4,0 kl. 14:03. Skjálftarnir eru nú að mælast á um 5-7 km dýpi. Skjálftarnir hafa fundist í Reykjanesbæ, Grindavík, á Höfðuborgarsvæðinu og allt upp í Borgarnes. Talið er þetta stafi vegna kvikuhlaups sem er að eiga sér stað norðaustan við Fagradalsfjall á 5-7 km dýpi.

Vegna hrinunnar er aukin hætta á grjóthruni. Nú þegar hafa nokkrir skjálftar mælst yfir 3 stigum og í jarðskjálftum sem þessum getur grjóthrun orðið og jafnvel skriður fallið. Enn hafa ekki borist tilkynningar um nýlegt grjóthrun á svæðinu. Ef öflugri skjálftar verða, aukast líkur á grjóthruni. Fólk er bent á að fara varlega í bröttum hlíðum, nálægt bröttum sjávarbjörgum og forðast svæði þar sem grjót getur hrunið. Ríkislögreglustjóri í samvinnu við Lögreglustjórann á Suðurnesjum hefur lýst yfir óvissustigi

 Almannavarna og eins hefur VONA tilkynning verið gefin út og færð yfir á gult fyrir Krísuvík. Veðurstofan mun fylgjast náið með framvindu.

Halda áfram að lesa

Veður

Fundur um þróun mála við Öskju

Sentinel-1 bylgjuvíxlmynd frá Öskju - tímabilið frá 27. júlí 2021 til 22. júlí 2022

Sentinel-1 bylgjuvíxlmynd frá Öskju – tímabilið frá 27. júlí 2021 til 22. júlí 2022. Bylgjuvíxlmyndin sýnir yfirborðsfærslur við Öskju undanfarina 12 mánuði en litirnir sýna hvar landrisið hefur átt sér stað siðan 2021 fram til dagsins í dag. Breytingar á yfirborði tengjast grunnstæðu kvikuinnstreymi (á um 2 km dýpi) sem hófst samkvæmt mælingum í byrjun ágústmánaðar 2021. GPS mælistöð veðurstofunar OLAC er merkt inn á myndina sem svartur þríhyrningur. Þar hefur þennslan mælst um 35 cm á þessu 12 mánaða tímabili.


26.7.2022

Veðurstofa Íslands fundaði mánudaginn 25. Júlí með vísindamönnum frá Jarðvísindastofnun HÍ ásamt fulltrúum almannavarna. Fundarefnið var þróun mála í Öskju síðustu mánuði þar sem landbreytingar og jarðskjálftagögn voru rædd. Land hefur risið frá því í ágúst í fyrra. Skýrari mynd hefur nú fengist á landrisið á svæðinu með úrvinnslu og túlkun gervitunglamynda eftir að snjóa hefur leyst á svæðinu. Landrisið mælist nú mest um 35 cm og er miðja þess skammt vestan við Öskjuvatn. Landrisið stafar af þrýstiaukningu í rótum eldstöðvarinnar og er ástæða þess talin vera söfnun kviku grunnt í jarðskorpunni. Líkanreikningar benda til þess að dýpi kvikusöfnunarinnar sé um 2 km og að kvikan dreifi sér þar lárétt í jarðskorpunni í miðju eldstöðvarinnar. Rishraðinn er óvenjumikill sé m.v. sambærileg eldfjöll í heiminum. Skjálftavirkni hefur ekki verið mikil samfara þessu, hugsanlega vegna þess að áður en núverandi ristímabil hófst þá var viðvarandi landsig í Öskju síðastliðna áratugi. Einnig getur hluti aflögunar orðið á öskjusprungum sem geta hreyfst að hluta án skjálftavirkni.

Sviðsmyndir eru óbreyttar. Ef kvikustreymi verður viðvarandi kann risferlið að halda áfram með svipuðum hætti í nokkurn tíma. Búist er við að aukin skjálftavirkni verði skýr aðdragandi að frekari kvikuhreyfingum neðanjarðar eða eldgosi. Líklegasta sviðsmynd ef til eldgoss kemur er sprungugos í nærumhverfi öskjunnar. Mælingar á eldfjöllum með þroskuðum öskjum, eins og í tilfelli Öskju, sýna að þar geta orðið miklar jarðskorpuhreyfingar án þess að til eldgoss komi, jafnvel þannig að hreyfingar nemi meir en einum metra áður en til eldgoss komi. Ekki er þó hægt að útiloka að í tilfelli Öskju verði fyrirvarinn verði stuttur, jafnvel talinn í nokkrum klukkustundum.

Óvissustig Almannavarna er í gildi við Öskju og Veðurstofan fylgist áfram vel með svæðinu í samstarfi við Almannavarnir, lögregluna og Vatnajökulsþjóðgarð.

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © Tíðin