Samtök Atvinnulífsins

Íþyngjandi sóttkví

Nú þegar rúm tvö ár eru liðin frá því heimsfaraldurinn gerði fyrst vart við sig má fullyrða að fáa hefði grunað að áhrifin myndu vara jafn lengi. Baráttan við kórónuveiruna hefur verið kostnaðarsöm og valdið jafnt atvinnulífinu, ríkissjóði og mörgum heimilum þungum búsifjum. Þegar þetta er skrifað eru 9.125 einstaklingar í einangrun með jákvætt smit og 7.525 einstaklingar í sóttkví, eða samtals um fimm prósent þjóðarinnar.

Á Íslandi eru allir einstaklingar sem hafa verið í návígi við smitaðan einstakling settir í lögbundna sóttkví. Ef litið er til nágrannaríkja gilda almennt vægari reglur um sóttkví. Í Danmörku er ekki í gildi lögbundin sóttkví en mælt er með því að óbólusettir einstaklingar fari í sóttkví. Ef börn eru í návígi við smitaðan einstakling mega þau mæta í skólann en ráðlagt að fara í skimun.

Í Noregi og Bretlandi er í gildi lögbundin sóttkví líkt og hér en reglurnar ekki eins víðtækar. Þá eru læknafyrirmæli um sóttkví í Svíþjóð, en þar líkt og í Noregi gildir aðeins sóttkví gagnvart heimilisfólki eða öðrum sem eru í nánum samskiptum við þann smitaða. Börn eru því ekki skipuð í sóttkví nema þau búi á sama heimili og hinn smitaði.

Í Noregi eru þeir sem eru þríbólusettir eða hafa greinst smitaðir síðustu þrjá mánuði undanskildir sóttkví. Í Bretlandi eru aðeins óbólusettir einstaklingar skipaðir í lögbundið sóttkví, börn undir 18 ára aldri eru undanþegin.

Almannavarnir hafa varað við því að lungi Íslendinga megi gera ráð fyrir að lenda í sóttkví eða einangrun næstu vikurnar. Þá hafa kennarar stigið fram og varað við fjölgun barna í sóttkví og lokun skóla. Óþarfi er að fjölyrða um hversu gríðarlegur samfélags- og efnahagslegur kostnaður fellur til, ef fer fram sem horfir. Kostnaður sem við öll berum. Undarlegt er að ekki sé horft til nágrannaríkja í þessum efnum.

Samtök Atvinnulífsins

Takmarkanir án trúverðugra lausna

Síðustu misseri hafa verið atvinnulífinu þungbær. Þrátt fyrir afléttingu á sóttkví hjá þríbólusettum og styttingu einangrunar er ljóst að íþyngjandi aðgerðir sóttvarna hafa haft gífurleg áhrif á daglega starfsemi margra íslenskra fyrirtækja.

Nú þegar standa fyrir dyrum enn frekari herðingar, fækkun á hámarksfjölda í rými ásamt lokun á starfsemi, er ljóst að stjórnvöld verða að koma fram með frekari lausnir gagnvart fyrirtækjum sem verst verða fyrir barðinu. Flest þau úrræði sem hafa gefist vel á síðustu árum vegna faraldursins hafa nú runnið sitt skeið. Fjöldi fyrirtækja er þrátt fyrir þetta enn að troða marvaðann og lítið má bregða útaf. Útvíkkun á lokunarstyrkjum og öðrum úrræðum fyrir atvinnulífið er eðlileg krafa til að koma til móts við þá starfsemi sem sætir áfram takmörkunum, en ljóst má vera að tíu manna samkomutakmarkanir eru í raun og veru gífurleg takmörkun á starfsemi fjölmargra fyrirtækja.

Ráðherrar ríkisstjórnarinnar hafa talað um mikilvægi þess að hleypa súrefni inn í atvinnulífið með það að markmiði að viðspyrnuþróttur þess sé til staðar þegar faraldurinn er á braut. Skjót viðbrögð stjórnvalda og aðgerðir á fyrri hluta faraldurins báru vissulega þess merki og því eru vonbrigði að frekari stuðningsaðgerðir hafi ekki verið kynntar samfara herðingu sóttvarnaaðgerða sem kynntar voru í dag.

Ríkisstjórnin verður að koma fram með trúverðugar aðgerðir til stuðnings fyrirtækjum samhliða hertum sóttvarnartakmörkunum, án tafar. Það er allra hagur.

Halda áfram að lesa

Samtök Atvinnulífsins

Daglegur launakostnaður atvinnulífsins um 100 milljónir vegna sóttvarnaraðgerða

Í síðustu viku tilkynntu stjórnvöld um breytingar á reglum um sóttkví gagnvart einstaklingum sem eru þríbólusettir og einstaklingum sem hafa jafnað sig af staðfestu Covid-smiti og eru tvíbólusettir. Breytingarnar koma til móts við kröfur atvinnulífsins en rekstur margra fyrirtækja hefur raskast vegna fjölda starfsmanna í sóttkví eða einangrun. Fækkun starfsfólks í sóttkví skiptir atvinnulífið miklu en breytir ekki þeirri staðreynd að kostnaður atvinnulífsins á næstu mánuðum mun hlaupa á milljörðum króna vegna mikils fjölda starfsfólks sem sætir takmörkunum sóttvarnaryfirvalda sem hafa veruleg neikvæð áhrif á samfélagið allt.

Mat Samtaka atvinnulífsins er að kostnaður atvinnulífsins vegna launakostnaðar starfsfólks í sóttkví eða einangrun nemi ríflega 100 milljónum króna, dag hvern. Auk þess hafa fjölmörg fyrirtæki orðið fyrir miklu rekstrartapi vegna sóttvarnaraðgerða stjórnvalda vegna skertrar starfsemi.

Ríkið kemur til móts við fyrirtæki er varðar greiðslu launa í sóttkví. Enginn stuðningur er þó veittur vegna einangrunar en staðreyndin er sú að mikill meirihluti einstaklinga í einangrun er ekki veikur. Þrátt fyrir þetta er sú ábyrgð lögð á atvinnurekendur að greiða laun eins og um veikindi væri að ræða.

Í Svíþjóð er lögbundinni sóttkví ekki beitt. Sænska ríkisstjórnin ákvað í ljósi Ómíkrón afbrigðisins að endurgreiða launagreiðendum greidd veikindalaun frá 1. desember 2021 eftir ákveðinni reiknireglu. Dönsk stjórnvöld fara sambærilega leið, beita sóttkví í takmörkuðum mæli og ríkið greiðir launafólki sjúkradagpeninga frá fyrsta veikindadegi með sambærilegum hætti og gert er í tilviki sóttkvíar á Íslandi. Norðmenn fara sambærilega leið og Íslendingar hvað varðar sóttkví en endurgreiða einnig atvinnurekendum hluta veikindalauna vegna einangrunar.

Ísland er þannig eftirbátur í samanburði við Norðurlöndin. Þau hafa flest horfið frá beitingu sóttkvíar og koma auk þess til móts við atvinnulífið með endurgreiðslu hluta launakostnaðar vegna Covid-einangrunar. Íslensk fyrirtæki búa nú við minnstan opinberan stuðning hvað varðar greiðslu launakostnaðar í norrænum samanburði vegna íþyngjandi áhrifa sóttvarnaraðgerða.

Reglur landanna má finna á eftirfarandi vefslóðum:
Danmörk hér og hér
Svíþjóð hér
Noregur hér

Halda áfram að lesa

Samtök Atvinnulífsins

Skattadagur SA, VÍ og Deloitte – Upptaka

Samtök atvinnulífsins eru heildarsamtök íslensks atvinnulífs með sex aðildarsamtökum sem starfa á grunni atvinnugreina. Yfir 2.000 fjölbreytt fyrirtæki eiga aðild að Samtökum atvinnulífsins, allt frá sjálfstætt starfandi frumkvöðlum til stærstu fyrirtækja landsins. Hjá aðildarfyrirtækjum SA starfa um 70% launafólks á almennum vinnumarkaði. Við erum Samtök atvinnulífsins.

Sjá nánar

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © 2021 Tíðin