Samtök Atvinnulífsins

Kosningaskjálfti og yfirboð

Kosningaskjálfti og yfirboð

Í síðustu viku samþykkti bandaríska þingið 1,9 billjóna dollara innspýtingu, sem nefnd hefur verið „örvunarpakki Biden“. Umfang aðgerðanna er um 9% af landsframleiðslu Bandaríkjanna og bætist við aðrar aðgerðir sem ráðist var í til að örva þarlent hagkerfi á umliðnu ári.

Töluverður skjálfti hefur verið á mörkuðum ytra. Markaðsaðilar hafa áhyggjur af afleiðingum þess að ráðast í slíka útþenslustefnu á sama tíma og staða bandaríska hagkerfisins er að vænkast, á undan flestum öðrum vestrænum hagkerfum.

Hagfræðingurinn Larry Summers, fyrrverandi efnahagsráðgjafi Bills Clinton og Baracks Obama, hefur varað við því að aðgerðirnar muni takmarka svigrúm til nauðsynlegra, og um leið þjóðhagslega hagkvæmra, innviðaframkvæmda. Þær geti einnig leitt til verðbólgu sem svipar til þeirrar sem sást síðast á áttunda og níunda áratug síðustu aldar.

Hér heima eru kosningar til Alþingis framundan. Fyrirséð er að margir flokkar muni stíga fram með tillögur um frekari björgunarpakka sem leið út úr kreppunni. Í því samhengi er mikilvægt að hafa í huga að ríkisfjármálum var beitt af fullum þunga til að draga úr efnahagssamdrætti síðasta árs. Beinar mótvægisaðgerðir vegna faraldursins eru metnar á sjö prósent af landsframleiðslu. Þá bætist við sjálfvirkt viðbragð eins og aukin útgjöld til atvinnuleysistrygginga sem er óvíða meira en hér, m.a. því atvinnuleysisbætur eru almennt hærri en í nágrannaríkjum okkar.

Viðbrögð stjórnvalda og vaxtalækkanir Seðlabankans áttu vissulega þátt í því að innlend efnahagsumsvif síðasta árs drógust minna saman en spár gerðu ráð fyrir. Aftur á móti hefur stærsta útflutningsgrein landsins legið í dvala og 17 þúsund manns misst vinnuna. Forgangsmál er að endurheimta þau störf hið fyrsta.

Komandi kosningabarátta á að snúast um hvaða lausnir eru raunhæfar í þeim efnum. Yfirboð á Alþingi hafa afleiðingar í för með sér. Í því samhengi verður áhugavert að fylgjast með þróun mála í Bandaríkjunum á næstu misserum.

Ásdís Kristjánsdóttir, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins. Greinin birtist fyrst í Viðskiptablaðinu.

Samtök Atvinnulífsins

Föst í fjötrum atvinnuleysis

Föst í fjötrum atvinnuleysis

Fyrr í vikunni náðist samkomulag milli norsku Samtaka atvinnulífsins og helstu landssamtaka verkalýðsfélaga. Samkomulagið felur í sér ramma um 2,7% hækkun meðallauna milli áranna 2020-2021. Álíka niðurstaða náðist milli aðila vinnumarkaðarins í Svíþjóð í lok síðasta árs þegar samið var um að laun hækkuðu að meðaltali um 1,8% á ári á tímabilinu 2020-2023. Til samanburðar hækkuðu laun á Íslandi um ríflega 6% í fyrra og í febrúar síðastliðnum hækkaði launavísitalan um tæplega 11% milli ára.

Á Norðurlöndunum snúast deilur um það hvort 2% launahækkanir hamli fjölgun starfa og skaði samkeppnisstöðu atvinnulífsins en á Íslandi virðast flestir telja að launahækkanir geti aldrei orðið of miklar. Á síðasta ári mældist samdráttur í landsframleiðslunni hér á landi 6,6% en samdráttur í Noregi 0,8% og í Svíþjóð 2,8%. Næstum tveimur þriðju hlutum verðmætasköpunar í landinu er varið til greiðslu launa og tengdra gjalda. Í því ljósi er augljóst að umsamdar launahækkanir samræmast illa greiðslugetu flestra fyrirtækja. Það gefur augaleið að háu atvinnustigi verður ekki viðhaldið við slík skilyrði.

Í lok mars fengu 25 þúsund manns greiddar atvinnuleysisbætur og mældist samanlagt atvinnuleysi 12%. Atvinnulausum hefur fjölgað í öllum geirum á almennum vinnumarkaði, en fjölgunin er hlutfallslega mest í ferðaþjónustu. Það er furðuleg staða að miklar launahækkanir eigi sér stað á sama tíma og atvinnuleysi er í methæðum og stærsta útflutningsgrein landsins í lamasessi.

Við byggjum lífskjör okkar á verðmætasköpun. Sem eyland verðum við að treysta því að útflutningsgreinarnar leiði áfram vöxtinn og standi undir verðmætasköpun hagkerfisins. Velgengni okkar hvílir á því að vöxtur þeirra sé tryggður. Norrænir kollegar okkar hafa fyrir löngu síðan komið upp samskiptareglum og vinnubrögðum á vinnumarkaði sem koma í veg fyrir að útflutningsgreinum sé teflt í tvísýnu. Það hlýtur að koma að okkur líka.

Greinin birtist fyrst í Viðskiptablaðinu.

Halda áfram að lesa

Samtök Atvinnulífsins

Samstaða um launahækkanir í Noregi

Samstaða um launahækkanir í Noregi

Í gær, sunnudaginn 11. apríl 2021, náðist samkomulag milli norsku Samtaka atvinnulífsins og tveggja helstu landssamtaka verkalýðsfélaga.

Samkomulagið er svokallað milliuppgjör. Kjarasamningar í Noregi eru jafnan gerðir til tveggja ára og er heildarsamtökunum, beggja vegna borðs, falið að komast að niðurstöðu um launabreytingar á seinna árinu. Á seinna árinu er eingöngu samið um launabreytingar.

Samkomulagið er efnahagslegur rammi um 1,0-1,5% launahækkanir á árinu, mismiklar eftir starfsstéttum, og ber öllum kjarasamningum í framhaldinu að lúta honum. Þegar hækkanir verða komnar til framkvæmda áætla samningsaðilar að hækkun meðallauna milli áranna 2020 og 2021 verði 2,7%, samkvæmt mælingum hagstofu Noregs á raunverulegum launabreytingum.

Ramminn um launahækkanir, sem heildarsamtökin í Noregi semja um, er breyting meðallauna milli ára samkvæmt mælingum á raunverulegum launabreytingum. Mælingarnar fela þannig í sér hvers kyns launaskrið til viðbótar lágmarks launahækkunum samkvæmt kjarasamningum.

Markmið norsku Samtaka atvinnulífsins var að standa sérstaklega vörð um hagsmuni þeirra atvinnugreina sem verst hafa orðið fyrir barðinu á kórónukreppunni. Í samkomulaginu felst þannig að sérstakar hækkanir lægstu launa eru takmarkaðar. Framkvæmdastjóri samtakanna, Ole Erik Almlid,  telur það sérstaklega mikilvægt nú þegar fjöldi fyrirtækja berst í bökkum.

Almlid segir krefjandi við núverandi aðstæður að gera kjarasamninga um sömu hækkanir fyrir allar atvinnugreinar þar sem kreppan kemur mjög mismunandi niður. En samtök atvinnurekenda standa saman til að verja hagsmuni heildarinnar.

Framkvæmdastjóri norsku Samtaka iðnaðarins, Stein Lier-Hansen, segir samningsaðila hafa axlað samfélagslega ábyrgð sem sé mikilvægt fyrir samskiptin til framtíðar. Aðilar vinnumarkaðarins ætla sér að standa saman að endurreisn Noregs eftir kórónukreppuna og vinna sameiginlega að grænni umskiptingu í Noregi.

Framkvæmdastjóri norsku Samtaka ferðaþjónustunnar, Kristin Krohn Devold, segir erfitt fyrir greinina að axla frekari byrðar í ljósi kreppunnar sem enn ekki sér fyrir endann á. Að hennar mati eru launahækkanir það síðasta sem greinin þarfnist í baráttunni við að lifa kreppuna af og endurráða starfsfólk. 

Halda áfram að lesa

Samtök Atvinnulífsins

Eyjólfur Árni gefur áfram kost á sér til formennsku

Eyjólfur Árni gefur áfram kost á sér til formennsku

Eyjólfur Árni Rafnsson gefur áfram kost á sér sem formaður Samtaka atvinnulífsins. Hann tók við formennskunni árið 2017.

„Ískyggilegar horfur um langvinnt atvinnuleysi valda áhyggjum. Stærsta áskorun yfirvalda og aðila vinnumarkaðar á komandi misserum verður að vinna á atvinnuleysinu. Þótt efnahagsaðgerðir stjórnvalda hafi mildað höggið sem kórónukreppan olli til skamms tíma, birtast þær sömu aðgerðir í stóraukinni skuldsetningu og hallarekstri ríkissjóðs. Þar kristallast sú staðreynd að umsvif atvinnulífsins og framleiðslugeta hafa allt að gera með stöðu ríkissjóðs sem aftur stendur undir því velferðarkerfi sem íslenskt samfélag reiðir sig á,” segir Eyjólfur Árni.

„Þessi risavöxnu verkefni verða stærstu viðfangsefni þeirrar ríkisstjórnar sem tekur við eftir kosningar síðar á árinu. Nú er mikilvægt að allir vinni samstíga að því sameiginlega verkefni að skapa störf hjá fyrirtækjum í atvinnulífinu. Leiðin út úr kreppunni er ekki sú að fjölga opinberum störfum. Þvert á móti eru stöndug fyrirtæki forsenda þess að skapa verðmæt störf. Með því að auka súrefni til atvinnulífsins bætum við lífskjör fólks í landinu.”

Viðburðaríkt og sögulegt starfsár er að baki hjá Samtökum atvinnulífsins. Forgangsverkefnin fólust ekki síst í því að vinna tillögur upp í hendur stjórnvalda og beita okkur fyrir því að aðgerðir í efnahagsmálum yrðu útfærðar með sem bestum hætti. Þá einbeittum við okkur að því að miðla upplýsingum fljótt og örugglega á óvenjulegum tímum til félagsmanna. Reglulegir upplýsingafundir voru haldnir um sóttvarnaraðgerðir, útfærslur efnahagsaðgerða sem ríkisstjórnin kynnti í áföngum og um horfur í atvinnulífinu til lengri og skemmri tíma. Til þess voru auk okkar starfsliðs, kallaðir til stjórnmálamenn og sérfræðingar um efnið. Öllu var þessu miðlað með rafrænum hætti.

Eyjólfur Árni hefur áratugareynslu af stjórnunarstörfum í íslensku atvinnulífi en frá árinu 2016 hefur hann sinnt ýmsum ráðgjafa- og stjórnunarstörfum. Hann hefur setið í stjórn SA frá árinu 2014 og í framkvæmdastjórn SA frá 2016.

Rafræn kosning formanns meðal aðildarfyrirtækja SA fyrir starfsárið 2021-2022 hefst  þann 14. apríl nk. Tilkynnt verður um kjörið á aðalfundi Samtaka atvinnulífsins þann 12. maí næstkomandi.

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © 2021 Tíðin