Veður

Losun gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu hefur aukist seinasta áratug


Hægt hefur á aukningunni síðustu ár að hluta til vegna aðgerða stjórnvalda.

Haukur Hauksson 5.4.2022

Í gær, 4. apríl, kom út skýrsla vinnuhóps 3 í sjöttu matskýrslu milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar (IPCC). Skýrsla vinnuhóps 3 fjallar um mótvægisaðgerðir vegna  loftslagsbreytinga.  Í þeim hluta skýrslunnar sem kemur nú út er lagt mat á stöðu þekkingar á mótvægisaðgerðum vegna loftslagsbreytinga og horft sérstaklega til vísinda og tækni, auk umhverfislegra, efnahagslegra og félagslegra þátta sem varða samdrátt í losun og bindingu kolefnis. Hér að neðan eru tekin saman nokkur af helstu atriðum skýrslunnar í samvinnu við fultrúa Íslands á samþykktarþingi vinnuhópsins.

  • Losun gróðurhúsalofttegunda  á heimsvísu hefur aukist seinasta áratug en hægt hefur á aukningunni síðustu ár að hluta til vegna aðgerða stjórnvalda

Losun gróðurhúsalofttegunda  á heimsvísu hefur haldið áfram að aukast seinasta áratug  í öllum flokkum losunar og hefur aldrei verið eins há. Síðasta áratug hefur þó dregið úr aukningunni m.a. vegna aðgerða stjórnvalda. Í skýrslunni kemur fram, að ef horft er á samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda sem hlutfall af orkunotkun og sem hlutfall af vergri landsframleiðslu, hefur samdrátturinn ekki dugað til að vega upp á móti vaxandi umsvifum á heimsvísu í iðnaði, orkuöflun, samgöngum, byggingum, landbúnaði og breytingum á landnotkun svo sem vegna þéttbýlismyndunar. Einnig er ljóst að losun frá borgum sem hlutfall af heild hefur aukist. 

Framlög ríkja duga ekki til að ná markmiðum Parísarsáttmálans

  • Stefnur ríkja sem eiga aðild að Parísarsáttmálanum benda til samdráttar í losun á heimsvísu, en framlög ríkjanna (e. NDC) til ársins 2030 duga ekki til. Framlögin ná ekki að takmarka hlýnun við 1,5 °C og eigi að takast að halda hlýnun jarðar innan við 2 °C þarf árangur mótvægisaðgerða að aukast verulega.

Þær losunarspár sem miða við að við náum að takmarka hlýnun við 1,5 °C, eða eru líklegar til að takmarka hlýnun við 2 °C gera ráð fyrir að  heimslosun nái hámarki fyrir árið 2025 og að hraður og djúpur samdráttur í losun gróðurhúsalofttegunda fylgi næstu tvo áratuga á eftir. Verði núverandi landsframlög ríkja (NDC) ekki aukin enn frekar er því spáð að losun gróðurhúsalofttegunda muni aukast, sem leiða mun  til hlýnunar milli 2,4°C og 3,5°C fyrir 2100.

  • Til  takmarka hlýnun við 1,5°C eða auka líkur á að það takist að takmarka hlýnun  við 2°C, þarf að draga mikið úr losun allra gróðurhúsalofttegunda alls staðar og í öllum geirum samfélagsins.


Myndin er byggð á hluta af mynd SPM4 sem sýnir áætlaða hnattræna losun gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu á árunum 2015-2050 fyrir fjórar gerðir af leiðum byggðum á ákveðnum landsframlögum (NDC‘s) sem tilkynnt var um fyrir COP26 og sýnir að líklegt er að hlýnun fari yfir 1,5 °C þrátt fyrir þessi landsframlög og gerir það einnig erfiðara eftir 2030 að takmarka hlýnun undir 2°C.  Leiðirnar eru merktar inn á myndina og frekar útlistaðar hér að neðan:

Grafið hér að ofan sýnir að allar leiðirnar gera ráð fyrir að hnattræn losun gróðurhúsalofttegunda nái hámarki 2025, en sú leið sem er undir 1,5 °C gerir ráð fyrir samdrætti í losun um 43% fyrir 2030 og samdrætti metans sér í lagi um 34% fyrir 2030. En þær leiðir sem takmarkast við hlýnun um 2°C gera ráð fyrir samdrætti í losun um 27% fyrir 2030.

  • Ef takast á að ná nettó núllosun gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu og á landsvísu, verður að fjarlægja koldíoxíð úr andrúmsloftinu. Magn þess koldíoxíðs sem þarf að fjarlægja fer  þó eftir því hversu vel gengur að draga úr losun

Þær losunarspár sem miða við að hlýnun jarðar takmarkist við 1,5 °C, eða eru líklegar til að takmarka hlýnun við 2 °C gera ráð fyrir að  heimslosun nái hámarki á milli áranna 2020 og í seinasta lagi fyrir árið 2025 og að hraður og djúpur samdráttur í losun gróðurhúsalofttegunda fylgi næstu tvo áratuga á eftir. Ef ekki kemur til þess að herða aðgerðir stjórnvalda  umfram þær sem hafa verið innleiddar fyrir árið 2020 er útlit fyrir að losun gróðurhúsalofttegunda aukist eftir 2025 sem leiða mun til þess að hlýnun aukist um ca. 3,2 °C (2,2-3,5) árið 2100.

Hitastigið mun ná stöðugleika þegar nettó núlllosun CO2 er náð. Byggt a mynd frá blaðamannafundi IPCC.

Til að takmarka hlýnun við 1,5°C í samræmi við markmið Parísarsamningsins, þarf að ná nettó losun koldíoxíðs (CO2) á heimsvísu niður í núll sem næst árinu 2050 og minnka losun annarra gróðurhúsalofttegunda mikið. Hámark hlýnunar fer eftir uppsafnaðri CO2 losun fram að því að nettó núlli er náð og áhrifa annarra gróðurhúsalofttegunda en CO2 á sama tíma. 

Til  takmarka hlýnun við 1,5°C eða auka líkur á að það takist að takmarka hlýnun  við 2°C,  þarf m.a. að:

Umbreyta orkukerfum þar sem dregið er úr notkun jarðefnaeldsneytis með orkuskiptum með áherslu á aukna rafvæðingu og rafeldsneyti, aukinni skilvirkni orkunotkunar og samdrætti í eftirspurn;

Draga úr losun frá iðnaði með aukinni skilvirkni í notkun efna og orku, aukinni hringrásarhugsun, rafvæðingu og notkun lágkolefna efna og orku.  Lögð er áhersla á að föngun og binding kolefnis er nauðsynleg til að ná tilætluðum árangri;

Draga úr losun vegna bygginga með aukinni notkun loftslagsvænna byggingarefna og samdrætti í notkun efna og orku á öllum stigum lífsferlis bygginga;

Draga úr losun frá samgöngum með breytingum á samgönguhegðan, rafvæðingu samgangna á landi, og notkun græns rafeldsneytis, svo sem vetnis og afleiða þess auk tilbúins eldsneytis og lífeldsneytis í þungaflutningum á landi sem og í samgöngum á sjó og í lofti. Rafvæðing styttri samgangna á sjó og í lofti er möguleg, en rafvæðing hafna og flugvalla er mikilvæg;

Draga úr losun frá landbúnaði og landnotkun með samdrætti vegna framleiðslu sem og breytinga á neysluhegðan og samdrætti í sóun matvæla, skógrækt og endurheimt vistkerfa;

Notkun föngunar og förgunar koldíoxíðs.  Að auki við að safna og farga koldíoxíði frá iðnaði verður að fjarlægja koldíoxíð úr andrúmsloftinu ef takast á að ná nettó núlllosun gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu. Magn þess koldíoxíðs sem þarf að fjarlægja fer þó eftir því hversu vel gengur að draga úr losun.

Nauðsynlegt að hraða mótvægisaðgerðum

  • Hægt er að ná umtalsverðum samdrætti með núverandi tækni ásamt kerfisbreytingu og breytingum í hegðun, en áframhaldandi tækniþróun er mikilvæg.  Sértök áhersla er lögð á rafvæðingu samgangna á landi, og notkun líf-, raf- og tilbúins eldsneytis í þungaflutningum á sjó og í lofti, rafvæðingu iðnaðar og aukinni notkun lágkolefnis efna og orku auk föngunar og förgunar koltvísýrings.

Nauðsynlegt er að hraða mótvægisaðgerðum til að draga úr losun og auka bindingu kolefnis til að stuðla að því að þróunarmarkmið náist en framgangur margra heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna hefur sterka tengingu við það hvernig til tekst að draga úr hlýnun. Í öllum geirum og á öllum svæðum er það fjármagn sem veitt er til mótvægisaðgerða ekki nægilegt til að ná markmiðum um samdrátt í losun og aukinni kolefnisbindingu en breiðast er bilið í þróunarlöndum. Í skýrslunni er talað um að alþjóðasamstarf sé nauðsynlegt til að metnaðarfull markmið til að draga úr loftslagsbreytingum náist.

Í mati nefndarinnar er lagt mat á stöðu þekkingar á mótvægisaðgerðum vegna loftslagsbreytinga og horft sérstaklega til vísinda og tækni. Hægt er að ná umtalsverðum samdrætti með núverandi tækni ásamt kerfisbreytingu og breytingum í hegðun, en áframhaldandi tækniþróun er mikilvæg.  Sértök áhersla er lögð á rafvæðingu samgangna á landi, og notkun líf-, raf- og tilbúins eldsneytis í þungaflutningum á sjó og í lofti, rafvæðingu iðnaðar og aukinni notkun lágkolefnis efna og orku auk föngunar og förgunar koltvísýrings.

Í skýrslu milliríkjanefndarinnar er tekið fram að mörg stjórntæki hins opinbera, svo sem reglugerðir og hagræn stjórntæki (t.d. kolefnisgjöld) hafa nú þegar leitt til samdráttar í losun. Aukið umfang og notkun þessarra stjórntækja geta ýtt undir enn frekari samdrátt í losun.  Samræmdar aðgerðir og aðgerðapakkar hafa reynst skilvirkari en einstaka aðgerðir og samlegðaráhrif eru á milli notkunar á hagrænum stjórntækjum og reglugerðum.

Mikilvægt er að beita bæði regluverki og hagrænum stjórntækjum, svo sem kolefnisgjöldum, til að hvetja til mótvægisaðgerða við að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og auka bindingu kolefnis. Mótvægisaðgerðir og stefnumörkun þeirra er áhrifaríkust þegar hún liggur þvert á aðra stefnumörkun. Skilvirk stefnumörkun og innleiðing byggir á þátttöku og samvinnu fjölbreyttra aðila svo sem borga, almennings, fyrirtækja og fjármálageirans.

  • Kostnaður við að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og auka bindingu mun lítillega draga úr hagvexti en þegar fjölbreyttur ávinningur mótvægisaðgerða er tekinn til greina er líklegt að efnahagslegur ávinningur verði af aðgerðum.

Kostnaður ýmiss konar lágkolefnistækni hefur lækkað síðan árið 2010 og hraðað hefur á innleiðingu þeirra. Nýsköpunarstefna sumra ríkja hefur stutt við alþjóðlega  upptöku nýrrar tækni og lækkun kostnaðar. Þörf er alls staðar á auknu flæði fjármagns til að ná markmiðum ríkja.  Mest er þörfin í þróunarlöndum. Parísarsáttmálinn hvetur til aukins metnaðar þjóða þó svo að enn vanti uppá tækniþróun- og innleiðingu og flæði fjármagns.

  • Tengsl eru á milli mótvægisaðgerða og aðgerða til aðlögunar að loftslagsbreytingum.  Sumar aðgerðir skila bæði árangri fyrir samdrátt í losun og aðlögun, þá sérstaklega aðgerðir sem tengjast byggðu umhverfi og landnotkun. 

Í þessari skýrslu milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðannar sem fjallar fyrst og fremst um mótvægisaðgerðir og þá þætti sem varða samdrátt í losun og bindingu kolefnis, þá er einnig talað um það í skýrslunni að tengsl séu á milli mótvægisaðgerða og aðgerða til aðlögunar að loftslagsbreytingum. Sumar aðgerðir skila bæði árangri fyrir samdrátt í losun og aðlögun, þá sérstaklega aðgerðir sem tengjast byggðu umhverfi og landnotkun. 

Með aðlögun að loftslagsbreytingum er átt við aðgerðir til þess að undirbúa okkur fyrir bæði núverandi áhrifum loftslagsbreytinga og þeim sem spáð er fyrir um áhrif  í framtíðinni.  Aðlögunaraðgerðir fela í sér þá vinnu sem fer í að undirbúa samfélög, fólk, kerfi og náttúru undir áhrif loftslagsbreytinga með það að leiðarljósi að lágmarka tjón vegna afleiðinga þeirra, sé þess kostur, í að nýta tækifæri sem breytingarnar hafa í för með sér. Með öðrum orðum þá eru aðlögunaraðgerðir aðgerðir sem auka loftslagsþol samfélaga og gera okkur undurbúin fyrir breyttan heim. Mikilvægt er að líta á áhrif mótvægiaðgerða á loftslagsþol og sömuleiðis áhrif aðlögunaraðgerða á kolefnisspor eða bindingu kolefnis. Best er þegar við náum samlegðaráhrifum og aðgerðirnar stuðla bæði að auknu loftslagsþoli samfélags og minnka magn kolefnis í andrúmsloft á sama tíma.

Hér má finna umfjöllun um skýrslu milliríkjanefndarinnar þar sem nánar er fjallað um þá þætti sem snúa að aðlögun að áhrifum loftslagsbreytinga.

Í skýrslunni er einnig talað um að samlegðaráhrif séu á milli mótvægisaðgerða og sjálfbærrar þróunar, en mikilvægt er að meta og vinna gegn mögulegum neikvæðum áhrifum mótvægisaðgerða á náttúru og umhverfi t.d. á lífræðilegan fjölbreytileika og samfélag t.d. á þá tekjulægri í samfélaginu.

Mótvægisaðgerðir munu hafa afleiðingar á jöfnuð svo sem vegna áhrifa á uppbyggingu hagkerfa og atvinnu.  Áhersla á réttlát umskipti, jöfnuð og breiða þátttöku hagsmunaaðila í ákvarðanatöku getur byggt upp traust og dýpkað og aukið stuðning við kerfislægar umbreytingar.

Val mótvægisaðgerða og þróun mun hafa afleiðingar svo sem  breytingar á atvinnu- og hagskipan. Áhersla á jöfnuð og breið þátttaka hagsmunaaðila í ákvarðanatöku getur byggt upp traust og dýpkað og aukið stuðning á kerfislægum umbreytingum. Séu mótvægisaðgerðir felldar inn í víðara þróunarsamhengi geta þær aukið hraða, dýpt og breidd samdráttar í losun.

Hlekkur á umfjöllun um skýrsluna á vefsíðu IPCC

Nánar um IPCC

Á vegum Sameinuðu þjóðanna starfar vísindanefnd sem fjallar um loftslagsbreytingar. Á ensku heitir nefndin Intergovernmental Panel on Climate Change, sem er skammstafað IPCC, en á íslensku er nefndin kölluð Milliríkjanefnd Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar. Nefndin hefur það hlutverk að taka saman vísindalegar, tæknilegar, félags- og efnahagslegar upplýsingar um loftslagsbreytingar af mannavöldum. Úttektir nefndarinnar fjalla um vísindalega þekkingu á loftslagsbreytingum af mannavöldum, um afleiðingar þessara breytinga og um aðlögun og viðbrögð til þess að sporna við þessum breytingum.

Úttektir milliríkjanefndarinnar eru gerðar á opinn og gagnsæjan hátt. IPCC stundar hvorki rannsóknir né eftirlit með veðurfari, heldur eru samantektir nefndarinnar að megninu til byggðar á faglegri ritrýni og á greinum sem birtar hafa verið í ritrýndum tímaritum.

Úttektir nefndarinnar eru unnar af þremur mismunandi vinnuhópum. Vinnuhópur 1 (WG1) fjallar um jarð- og náttúruvísindi og vísindalega þekkingu á veðurfari og loftslagsbreytingum. Vinnuhópur 2 (WG2) leggur mat á tjónnæmi (e. vulnerability) félags-, efnahags- og náttúrulegra kerfa, neikvæðar og jákvæðar afleiðingar loftslagsbreytinga og möguleika á aðlögun. Vinnuhópur 3 (WG3) leggur mat á leiðir til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og á aðrar leiðir til að koma í veg fyrir loftslagsbreytingar.

Milliríkjanefnd SÞ um loftslagsbreytingar hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 2007.

Nálgast má umfjöllun um fyrri skýrslur IPCC á síðum skrifstofu loftslagsþjónustu og aðlögunar.


Veður

Ný met slegin á árinu 2021 ef litið er til lykilþátta loftslagsbreytinga

The-state-of-the-global-climate-2021_2022-05-17_151326

Alþjóðaveðurfræðistofnunin (WMO) gaf út í dag skýrslu um ástand loftslagsins – „State of the Global Climate“


Síðustu sjö ár hafa verið þau heitustu á jörðinni frá því að mælingar hófust.

19.5.2022

Alþjóðaveðurfræðistofnunin (WMO) gaf út í dag skýrslu um ástand loftslagsins  – „State of the Global Climate“. Skýrslan er samantekt sem unnin er af fjölmörgum stofnunum og vísindamönnum og lýsir ástandi loftslags jarðar og afleiðingum loftslagsbreytinga.

Four key climate change indicators – greenhouse gas concentrations, sea level rise, ocean heat and ocean acidification – set new records in 2021.

Í skýrslunni fyrir árið 2021 kemur fram að ný met voru slegin á árinu ef litið er til lykilþátta loftslagsbreytinga – magns gróðurhúsalofttegunda, hækkunar sjávarborðs, sjávarhita og sýrustigs sjávar.

This is yet another clear sign that human activities are causing planetary scale changes on land, in the ocean, and in the atmosphere, with harmful and long-lasting ramifications for sustainable development and ecosystems, according to the World Meteorological Organization (WMO).

Í skýrslu Alþjóðaveðurfræðistofnunarinnar kemur fram að þetta sé enn eitt óhrekjanlegt merki þess að loftslagsbreytingar af mannavöldum eru að leiða til hnattrænna breytinga á landi, í hafi og í andrúmslofti, sem hafi skaðleg og varanleg áhrif á sjálfbæra þróun og vistkerfi jarðar. Einnig kemur fram í skýrslunni að síðustu sjö ár hafa verið þau heitustu á jörðinni frá því að mælingar hófust.

Extreme weather – the day-to-day “face” of climate change – led to hundreds of billions of dollars in economic losses and wreaked a heavy toll on human lives and well-being and triggered shocks for food and water security and displacement that have accentuated in 2022.

Veðuröfgar- ein birtingarmynd loftslagsbreytinga – hafa valdið mörg þúsund milljarða fjárhagslegu tjóni, miklu manntjóni og dregið verulega úr lífsgæðum. Að auki hafa veðuröfgar dregið úr fæðu- og vatnsöryggi sem og valdið fólksflótta sem hefur aukist árið 2022.

United Nations Secretary-General António Guterres used the publication of the WMO flagship report to call for urgent action to grab the “low-hanging fruit” of transforming energy systems away from the “dead end” of fossil fuels.

Við kynningu á skýrslunni, sem er leiðandi rit Alþjóðaveðurfræðistofnunarinnar ár hvert, hvatti António Guterres aðalritari Sameinuðu þjóðanna eindregið til þess að nýta þær lausnir “sem blasa við” til þess að umbreyta orkukerfum jarðar þannig að þau rati út úr þeirri “blindgötu” sem notkun jarðefnaeldsneytis er.

1290_Statement_2021_-lykilskilabod-isl-1.UPPFAERTpng

Nánar um skýrsluna á heimasíðu Alþjóðaveðurfræðistofnunarinnar, WMO

Halda áfram að lesa

Veður

Fundur Vísindaráðs Almannavarna vegna jarðskjálftahrinu á Reykjanesi

Mynd sem sýnir skjálftavirkni 6.-13. maí á svæðinu við Svartsengi. Appelsínugulir þríhyrningar eru skjálftastöðvar, bláir eru GPS mælistöðvar. (Mynd úr skjálftavefsjá Veðurstofunnar)


18.5.2022

Vísindaráð almannavarna hélt fund þriðjudaginn 17. maí 2022.  Tilefni fundarins var aukin skjálftavirkni á Reykjanesskaga og hreyfingar sem mælst hafa á svæðinu.  Sunnudaginn 15. maí lýsti Ríkislögreglustjóri, í samráði við lögreglustjórann á Suðurnesjum, yfir óvissustigi almannavarna og á mánudag færði Veðurstofa Íslands fluglitakóðann fyrir eldstöðvakerfi Reykjaness/Svartsengis á gult.

Samkvæmt GPS mælaneti á Reykjanesskaganum og InSAR gervihnattamyndum mælast færslur á yfirborði jarðar sem benda til kvikusöfnunar með miðju skammt norðvestan  Þorbjarnar.  Þenslan byrjaði rólega um mánaðarmótin apríl/maí en er hraðari núna.  Líkanagerð af færslunum bendir til að kvika safnist fyrir á 4-5 km dýpi og er að myndast innskot (silla) en það gerðist einnig þrisvar sinnum árið 2020.  Umfang og staðsetning kvikusöfnunarinnar núna er mjög áþekk því sem var 2020 og veldur kvikusöfnunin umtalsverðri jarðskjálftavirkni.

Jarðskjálftavirkni hefur verið yfir meðallagi á Reykjanesskaga og hafa mælst yfir 3800 skjálftar á svæðinu við Þorbjörn (frá Eldvörpum í vestri að Stóra Skógfelli í austri) undanfarna viku. Frá 15. maí, hafa mælst 17 skjálftar yfir 3 af stærð og tveir yfir 4 af stærð. Stærsti skjálftinn var af stærðinni 4,3 , kl. 17:38 þann 15. maí. Mesta skjálftavirknin er á 4-6 km dýpri. Jarðskjálftavirkni hefur verið veruleg undanfarið og stærsti skjálftinn varð í Þrengslunum 14. maí af stærð 4,8. 

Í aðdraganda eldgossins í Fagradalsfjalli var vakin athygli á því að skjálfti uppá 6,5 gæti orðið í Brennisteinsfjöllum sem hefði veruleg áhrif á Höfuðborgarsvæðinu.  Sú hætta er enn fyrir hendi. Líklegt er að slíkum skjálfta myndi fylgja grjóthrun í bröttum hlíðum og hugsanlega minniháttar skemmdir á innanstokksmunum í allt að 25 km fjarlægð frá upptökunum.  Almennt getur skjálftavirkni verið hrinukennd á meðan kvika er að safnast saman í jarðskorpunni vegna þrýstings frá kvikusöfnun. 

Vísindafólk mun meta hvort mælanet á þessu svæði sé ásættanlegt og koma með tillögur að úrbótum ef þurfa þykir.  Mjög vel er fylgst með öllum hreyfingum á svæðinu og boðað verður aftur til fundar ef breyting verður á atburðarrásinni.

Halda áfram að lesa

Veður

Talsverð skjálftavirkni á Reykjanesskaganum

Mynd sem sýnir skjálftavirkni 6.-13. maí á svæðinu við Svartsengi. Appelsínugulir þríhyrningar eru skjálftastöðvar, bláir eru GPS mælistöðvar. (Mynd úr skjálftavefsjá Veðurstofunnar)


Vísbendingar um lítilsháttar þenslu við Svartsengi

14.5.2022

Talsverð skjálftavirkni hefur mælst á Reykjanesskaganum síðustu vikuna og hefur virknin verið hvað mest við Svartsengi og í nágrenni Grindavíkur. Alls hafa um 1.700 skjálftar mælst í sjálfvirka kerfinu á þessu svæði í vikunni, sá stærsti um 2.9 að stærð.

Í frétt sem var birt í lok síðasta mánaðar kom fram að GPS mælanetið á Reykjanesskaganum sem nemur færslur á yfirborði jarðar sýnir þenslumerki sem bendir til kvikusöfnunnar á talsverður dýpi við Fagradalsfjall. GPS stöðvar í nágrenni við Þorbjörn hafa á síðustu tveimur vikum sýnt breytingar sem benda til lítilsháttar þenslu við Svartsengi. „Þessar færslur sem við sjáum eru ennþá litlar, í kringum 10-15mm þar sem þær eru mestar“, segir Benedikt G. Ólafsson, sérfræðingur á sviði jarðskorpuhreyfinga á Veðurstofu Íslands, en Benedikt í samvinnu við Jarðvísindastofnun Háskólans fylgist náið með jarðskorpuhreyfingum á svæðinu. „Færslan sem við greinum nú svipar til þeim sem við greindum á sömu slóðum fyrri hluta árs 2020“, segir Benedikt.

InSAR gervitunglamyndir sem spanna tímabilið 29. apríl – 7 maí og 21. apríl – 8. maí, sýna sambærilegar breytingar og mælst hafa á GPS stöðvunum. „Það sem við höfum lært af eldsumbrotunum á Reykjanesskaga er að aukning í skjálftavirkni og aflögun getur verið fyrirvari eldgoss, en þá er það alls ekki alltaf raunin“, segir Michelle Maree Parks, en Michelle er ein af vísindamönnum í aflögunarteymi Veðurstofunnar, sem fylgist meðal annars með landrisi. „Eins og oft áður þurfum við hreinlega að sjá hver þróunin verður. Við erum að keyra líkön til að meta t.d. á hvaða dýpi kvikan er á þessu tiltekna svæði. Eins eigum von á nýjum InSAR myndum síðar í mánuðinum og þær eru hluti af þeim gögnum sem við munum vinna úr til að átta okkur betur á þróuninni á svæðinu við Svartsengi”, segir Michelle.

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © Tíðin