Innlent

Samstarf um að skoða framleiðslu á rafeldsneyti á Grundartanga

Landsvirkjun, Carbon Recycling International, Elkem á Íslandi og Þróunarfélag Grundartanga áforma samstarf um skoðun á framleiðslu á grænu metanóli. Framleiðslan myndi nýta endurnýjanlega raforku Landsvirkjunar, framleiðslutækni Carbon Recycling International og glatvarma ásamt koldíoxíði sem fangað yrði úr kísilveri Elkem á Grundartanga.

Slík framleiðsla yrði í anda þeirrar undirbúningsvinnu sem unnin hefur verið að undanförnu af Þróunarfélagi Grundartanga og samstarfsaðilum með stuðningi Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins, þar sem horft er sérstaklega til þess að nýta orku- og efnisstrauma á nýjan hátt til að auka sjálfbærni, draga úr loftslagsáhrifum og skapa ný verðmæti.

Útlit er fyrir að rafeldsneyti á borð við grænt metanól verði lykilþáttur í orkuskiptum sem fram undan eru, í samræmi við markmið stjórnvalda um kolefnishlutleysi og jarðefnaeldsneytislaust Ísland. Metanól hentar bæði í iðnað og til að knýja fjölbreytt samgöngutæki, en stóran hluta þeirrar losunar sem íslenska ríkið hefur skuldbundið sig til að minnka má rekja til samgangna. Nágrannalönd Íslands hafa einnig metnaðarfull markmið um að skipta út jarðefnaeldsneyti, sem gæti skapað tækifæri á útflutningi íslensks rafeldsneytis.

Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar, Benedikt Stefánsson, forstöðumaður viðskiptaþróunar hjá Carbon Recycling International, Álfheiður Ágústsdóttir, forstjóri Elkem á Íslandi og Ólafur Adolfsson, stjórnarformaður Þróunarfélags Grundartanga, undirrituðu samning um samstarfið í dag, ásamt Þórdísi Kolbrúnu R. Gylfadóttur, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra.

Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra:

„Ég fagna þessu samkomulagi sem endurspeglar tækifæri Grundartanga til að vera í fararbroddi í hagnýtingu nýrra grænna lausna. Ég trúi að samstarf þessara öflugu aðila gæti átt eftir að reynast mikilvægt skref í átt að takmarki okkar um jarðefnaeldsneytislaust Ísland og verðmætasköpun á þeim grunni.“

Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar:

„Framleiðsla á grænu rafeldsneyti eins og metanóli er spennandi tækifæri fyrir Ísland. Það er sérstaklega ánægjulegt að vinna að skoðun þessa verkefnis með viðskiptavini okkar til áratuga, Elkem á Íslandi, Carbon Recycling International sem eru leiðandi á sínu sviði alþjóðlega og Þróunarfélagi Grundartanga sem hefur unnið ötullega að því að þróa starfsemi og uppbyggingu á Grundartanga.“

Álfheiður Ágústsdóttir, forstjóri Elkem á Íslandi:

„Elkem á Ísland hefur unnið að því að skoða nýtingu á koldíoxíði og hita frá verksmiðjunni á Grundartanga. Tækifærin eru gríðarleg. Annars vegar er möguleiki á fjölbreyttri nýsköpun í atvinnulífi í tengslum við föngun koldíoxíðs og orkunýtingu og hins vegar eru tækifæri til að draga verulegu úr heildarkolefnisspori svæðisins sem og okkar Íslendinga allra. Þetta er metnaðarfullt framtíðarverkefni sem við hjá Elkem á Íslandi erum mjög áhugasöm um en vinnst ekki nema í samstarfi ólíkra aðila og öflugrar fyrirtækja.“

Benedikt Stefánsson, forstöðumaður viðskiptaþróunar hjá Carbon Recycling International:

„Carbon Recycling International hefur rutt brautina í tækniþróun og framleiðslu græns rafeldsneytis. Möguleikar til þess að ná aukinni stærðarhagkvæmni eru  óvíða betri hér á landi en á Grundartanga. Með hagkvæmri framleiðslu á grænu metanóli getum við lagt grunn að orkuskiptum í landflutningum og sjávarútvegi, aflað aukinna útflutningstekna og nýtt nýja orkukosti í núverandi flutningskerfi. Þessi athugun er mikilvægt skref í ferli sem vonandi leiðir til fjármögnunar og framkvæmdar. Er okkur því mikil ánægja að ganga til samstarfs við Landsvirkjun, Elkem og Þróunarfélagið.“

Ólafur Adolfsson, stjórnarformaður Þróunarfélags Grundartanga:

„Þróunarfélagið Grundartanga hefur unnið markvisst að því undanfarin ár að skoða tækifæri til að nýta betur efnis- og auðlindastrauma frá iðnaðarsvæðinu á Grundartanga ásamt því að draga úr kolefnisfótspori svæðisins. Það er mat Þróunarfélagsins að mikil tækifæri felist  í framleiðslu á grænu rafeldsneyti á Grundartanga og lykillinn að því er að ná saman öflugustu fyrirtækjum landsins á þessu sviði til verkefnisins.  Ég tel að stórt skref í þá átt sé stigið í dag með undirritun samstarfssamnings Elkem, Landsvirkjunar, CRI og þróunarfélagsins Grundartanga um framleiðslu rafeldsneytis.  Ef vel tekst til mun verkefnið verða mikilvægt skref í orkusjálfstæði landsins, ásamt því að stuðla að því að Ísland verði óháð jarðefnaeldsneyti og nái yfirlýstum markmiðum sínum í loftslagsmálum.“

Það tekur tíma að byggja upp nauðsynlega innviði til framleiðslu á rafeldsneyti eins og grænu metanóli á Íslandi til að hægt verði að mæta eftirspurn næstu ára og áratuga. Því er mikilvægt að hefjast handa strax við að útfæra hvernig slík framleiðsla muni fara fram. Niðurstöður þess samstarfs sem kynnt er í dag munu verða mikilvægt innlegg sem vonandi treystir grunn að næstu skrefum að jarðefnaeldsneytislausu Íslandi.

Innlent

Grein um fullveldi og peningastefnu birt í nýjustu útgáfu Efnahagsmála

24. júní 2021

Ritið Efnahagsmál nr. 10 með greininni „Fullveldi og peningastefna“ eftir Arnór Sighvatsson hefur verið birt á vef Seðlabanka Íslands. Í greininni er fjallað um peningalegt fullveldi, hvernig hugmyndir um það hafa þróast í gegnum aldirnar og því verið beitt til tekjuöflunar, eflingar viðskipta eða hagstjórnar.

Þá er fjallað um takmörk peningalegs fullveldis, m.a. í ljósi óheftra fjármagnshreyfinga og alþjóðavæðingar viðskiptalífsins, hvernig þróun hagfræðikenninga hefur haft áhrif á skilning stjórnvalda og fræðimanna á hlutverki peningalegs fullveldis, togstreitu sem myndast getur á milli trúverðugleika peningastefnu og þarfar fyrir sveigjanleika í hagsstjórn, valið á milli leiða samtryggingar og sjálfstryggingar og samband fullveldis og athafnafrelsis einstaklinga og fyrirtækja.

Efnahagsmál nr. 10 með umfjöllun Arnórs Sighvatssonar um fullveldi og peningastefnu má nálgast hér: Efnahagsmál nr. 10 – Fullveldi og peningastefna.

Sjá hér nánari upplýsingar um útgefin rit Seðlabanka Íslands: Rit og skýrslur

Halda áfram að lesa

Innlent

Hvað með trukkana?

Benedikt S. Benediktsson lögfræðingur SVÞ

Trukkur, samkvæmt orðabók, er stór og kraftmikill vörubíll. Trukkar eru okkur mikilvægir þó flest okkar leiði hugann sjaldnast að þeim. Trukkar eru ekki bara öskubílar, olíubílar og mjólkurbílar heldur flutningabílar sem færa vörur milli staða. Trukkar færa t.d. matinn í verslanirnar, byggingarefnið á byggingastað og fiskinn í útflutning. Sérstakir trukkar flytja túrista en eru þá kallaðir rútur, sem væntanlega á að vísa til dálítils kassa af öli. Í þessu ljósi má t.d. ímynda sér að heiti trukksins, sem er frábær réttur á matseðli Gráa Kattarins, vísi til gagnsemi trukksins enda er hann samansettur úr fjölmörgum hráefnum og fullnægir daglegum þörfum afar vel. Það er sennilega ekki tilviljun að þegar rætt er um að taka eitthvað með trukki er gjarnan skírskotað til þess að gera eitthvað að afli, almennilega, fara alla leið.

Tökum það með trukki

Stjórnvöld hafa sett fram afar metnaðarfull markmið í loftslagsmálum. Í gildandi aðgerðaáætlun er m.a. fjallað um hvernig megi draga úr losun koltvísýrings í samgöngum. Ein af aðgerðunum snýr að því hvernig draga megi úr losun í þungaflutningum innanlands, m.ö.o. hvernig tökum við trukkana með trukki án þess að missa trukkið.

Trukkaland

Hér á landi eru margir trukkar í notkun miðað við höfðatölu eða a.m.k. finnst mér rökrænt að álykta á þennan hátt. Samkvæmt Wikipedíu er Ísland 16. stærsta ríki heims, miðað við höfðatölu. Ef íbúaþéttleiki á Íslandi væri hinn sami og í Mónakó byggju hér tæplega 2 milljarðar Íslendinga. Ef íbúaþéttleiki í Mónakó væri hinn sami og hér á landi byggju þar 8 manns. Ef við gefum okkur að nokkuð margir trukkar séu í notkun í okkar stóra, strjálbýla, veðurbarða og mishæðótta landi, miðað við höfðatölu, má jafnframt álykta sem svo að fjarlægðir manna á milli kalli á töluverðan trukkaakstur.

Réttu trukkarnir

Nýverið keypti ég mér rafmagnsbíl. Kaupin voru ekki sérlega frumleg enda fer hver að verða síðastur að kaupa bensín- eða dísilbíl. Bílinn losar ekki gróðurhúsalofttegundir í akstri og nú kaupi ég eingöngu innlenda orku. Umskiptin voru einföld. Fólksbílar knúnir rafmagni eru vel þróaðir, framleiddir á nokkuð hagkvæman máta og hleðsluinnviðir til staðar, bæði heima hjá mér og víða um landið. En ekki eru allir eins. Hyggist eigandi trukks kaupa nýjan trukk, sem gengur fyrir öðru en dísilolíu, vandast málið. Valkostirnir eru fáir og þeir sem eru þó til staðar kosta svo heiftarlega mikið að kaupin ganga ekki upp. Þá er drægi sumra kostanna enn takmörkuð og flutningagetan óljós. Sé trukki stungið í samband er hætt við að það verði ekki margar innstungur eftir fyrir aðra.

Við þurfum öll á trukkunum að halda. Eigendur trukkanna vilja eiga trukka til að þjónusta okkur. Helst vilja þeir aka trukkunum á innlendri orku. Þar liggur vandinn því slíkir trukkar standa enn vart til boða en eru þó á leiðinni, í framtíðinni og vonandi þeirri nánustu. Að hanna og smíða trukk tekur mörg ár, jafnvel fyrir reyndustu menn, og þegar hann hefur verið smíðaður þarf að prófa hann við ýmsar aðstæður. Þar að auki þarf að koma upp tækjum til að koma orkugjafa á trukkinn, þ.e. hliðstæðu olíudælunnar.

Trukkar í loftslagsvísi atvinnulífsins

Hinn 23. júní var Loftslagsvísir atvinnulífsins gefinn út. Eins og önnur fyrirtæki hafa flutningafyrirtæki verulegan áhuga á að taka virkan þátt í orkuskiptum í samgöngum. Þegar kemur að akstri trukka á lengri leiðum virðist vetnisvæðing helsta lausnin framundan. Nokkrir trukkaframleiðendur eru að prófa sína trukka erlendis en það er enn nokkuð í að hægt verði að kaupa þá. Það er hins vegar ljóst að trukkarnir verða ekki bara dýrir í innkaupum heldur verður það töluvert vesen að fara að nota þá. Til dæmis vantar okkur fjölda vetnisstöðva.

Púslin í nýorkuveruleika trukka eru sannarlega mörg en það er búið að taka lokið af öskjunni. Wasgij-púslið blasir við, menn eru búnir að klóra sér svolítið í hausnum en eru sannfærðir um að þetta muni klárast.

Að lokum skora ég á Gráa köttinn að breyta nafninu á trukknum í vetnistrukkinn, svona til að taka af allan vafa.

Benedikt S. Benediktsson
lögfræðingur SVÞ

Greinin birtist fyrst á Vísi.is, fimmtudaginn 24. júní 2021.

Halda áfram að lesa

Innlent

Heimsókn fulltrúa Geðhjálpar

Formaður og framkvæmdastjóri Geðhjálpar fóru yfir ýmis hagsmunamál umbjóðenda sinna, einkum hvað snertir réttarstöðu þeirra sem vistaðir eru á lokuðum deildum geðheilbrigðisstofnana, á fundi með umboðsmanni í dag.

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © 2021 Tíðin