Samtök Atvinnulífsins

Stjórnendur 400 stærstu: Efnahagslægð

Stjórnendur 400 stærstu: Efnahagslægð

Niðurstöður Gallup könnunar fyrir Samtök atvinnulífsins og Seðlabanka Íslands meðal stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins gefa til kynna óbreytt umsvif í atvinnulífinu á næstunni. Mat stjórnenda á núverandi stöðu í atvinnulífinu er sæmilegt og væntingar um að staðan versni ekki mikið á næstu sex mánuðum. Könnunin hefur verið gerð ársfjórðungslega frá árinu 2006.

Lítill skortur er á starfsfólki á almennum vinnumarkaði og útlit fyrir áframhaldandi fækkun starfa næstu sex mánuði.

Stjórnendur vænta óbreyttrar eftirspurnar á innlendum markaði en aukinni eftirspurn á erlendum mörkuðum.

Verðbólguvæntingar stjórnenda eru við markmið Seðlabankans, þ.e. 2,5% næstu 12 mánuði.

Mat á núverandi aðstæðum óbreytt
Vísitala efnahagslífsins, sem endurspeglar mun á fjölda stjórnenda sem meta aðstæður góðar og slæmar, breytist lítið frá síðustu könnun. 30% stjórnenda telja aðstæður góðar í atvinnulífinu en  15% telja þær slæmar. Matið er lakast í ferðaþjónustu og byggingariðnaði.

Bata ekki að vænta eftir 6 mánuði
Aðstæður verða ekki betri eftir sex mánuði að mati stjórnenda. 28% stjórnenda telja að aðstæður batni en 27% að þær versni.

Skortur á starfsfólki minnkar enn
Lítill skortur er á starfsfólki. Einungis 13% stjórnenda finna fyrir skorti sem er svipað og fyrir ári síðan. Skortur á starfsfólki er mestur í ýmissi sérhæfðri þjónustu.

Starfsmönnum gæti fækkað um 600 á næstu 6 mánuðum
24 þúsund starfsmenn starfa hjá fyrirtækjunum í könnuninni. 14% fyrirtækjanna búast við fjölgun starfsmanna en 24% við fækkun á næstu sex mánuðum.

Ætla má að starfsmönnum fyrirtækjanna í heild fækki um 0,5% á næstu sex mánuðum sem er sama niðurstaða og fyrir þremur mánuðum. Sé niðurstaðan yfirfærð á allan almenna vinnumarkaðinn gæti störfum fækkað um rúmlega 600 á næstu sex mánuðum. Fjölgunin er tæplega 1.100 hjá þeim sem áforma fjölgun en fækkunin rúmlega 1.700 hjá þeim sem áforma fækkun.

Stjórnendur byggingarfyrirtækja sjá fram á mesta fækkun starfsmanna en verslun kemur þar á eftir. Fækkun starfa virðist framundan í flestum atvinnugreinum nema ýmissi sérhæfðri þjónustu.

Vænta verðbólgu við markmið
Verðbólguvæntingar stjórnenda eru stöðugar og búast þeir við verðbólgu við markmið Seðlabankans að ári liðnu. Stjórnendur vænta þess að verðbólgan verði 3,0% eftir tvö ár.

Óbreytt eftirspurn á innanlandsmarkaði
Stjórnendur búast við svipaðri innlendri eftirspurn á næstu 6 mánuðum og verið hefur undanfarið. 22% stjórnenda búast við aukningu, 19% búast við samdrætti, en aðrir óbreyttri eftirspurn. Horfur eru betri á erlendum mörkuðum því 32% stjórnenda búast við aukinni eftirspurn þar en 13% við samdrætti.

Um könnunina
Samtök atvinnulífsins eru í samstarfi við Seðlabanka Íslands um reglubundna könnun á stöðu og framtíðarhorfum stærstu fyrirtækja á Íslandi. Könnunin er gerð ársfjórðungslega og er framkvæmd hennar í höndum Gallup. Minni könnun með 9 spurningum er gerð í annað hvort skipti, en hin skiptin er hún ítarlegri með 20 spurningum. Að þessu sinni var hún gerð á tímabilinu 8. nóvember til 2. desember 2019 og voru spurningar 9.

Í úrtaki voru 422 fyrirtæki sem teljast stærst á landinu miðað við heildarlaunagreiðslur og svöruðu   211, þannig að svarhlutfall var 50%. Niðurstöður eru greindar eftir staðsetningu fyrirtækis, atvinnugrein, veltu, starfsmannafjölda og hvort fyrirtækið starfi á útflutnings- eða innanlandsmarkaði. Atvinnugreinaflokkar eru sjö: (1) Sjávarútvegur, (2) iðnaður, (3) byggingarstarfsemi og veitur, (4) verslun, (5) samgöngur, flutningar og ferðaþjónusta, (6) fjármála- og tryggingastarfsemi og (7) ýmis sérhæfð þjónusta. Ekki er um að ræða samræmda túlkun samstarfsaðilanna á niðurstöðum könnunarinnar.

Halda áfram að lesa

Samtök Atvinnulífsins

Föst í fjötrum atvinnuleysis

Föst í fjötrum atvinnuleysis

Fyrr í vikunni náðist samkomulag milli norsku Samtaka atvinnulífsins og helstu landssamtaka verkalýðsfélaga. Samkomulagið felur í sér ramma um 2,7% hækkun meðallauna milli áranna 2020-2021. Álíka niðurstaða náðist milli aðila vinnumarkaðarins í Svíþjóð í lok síðasta árs þegar samið var um að laun hækkuðu að meðaltali um 1,8% á ári á tímabilinu 2020-2023. Til samanburðar hækkuðu laun á Íslandi um ríflega 6% í fyrra og í febrúar síðastliðnum hækkaði launavísitalan um tæplega 11% milli ára.

Á Norðurlöndunum snúast deilur um það hvort 2% launahækkanir hamli fjölgun starfa og skaði samkeppnisstöðu atvinnulífsins en á Íslandi virðast flestir telja að launahækkanir geti aldrei orðið of miklar. Á síðasta ári mældist samdráttur í landsframleiðslunni hér á landi 6,6% en samdráttur í Noregi 0,8% og í Svíþjóð 2,8%. Næstum tveimur þriðju hlutum verðmætasköpunar í landinu er varið til greiðslu launa og tengdra gjalda. Í því ljósi er augljóst að umsamdar launahækkanir samræmast illa greiðslugetu flestra fyrirtækja. Það gefur augaleið að háu atvinnustigi verður ekki viðhaldið við slík skilyrði.

Í lok mars fengu 25 þúsund manns greiddar atvinnuleysisbætur og mældist samanlagt atvinnuleysi 12%. Atvinnulausum hefur fjölgað í öllum geirum á almennum vinnumarkaði, en fjölgunin er hlutfallslega mest í ferðaþjónustu. Það er furðuleg staða að miklar launahækkanir eigi sér stað á sama tíma og atvinnuleysi er í methæðum og stærsta útflutningsgrein landsins í lamasessi.

Við byggjum lífskjör okkar á verðmætasköpun. Sem eyland verðum við að treysta því að útflutningsgreinarnar leiði áfram vöxtinn og standi undir verðmætasköpun hagkerfisins. Velgengni okkar hvílir á því að vöxtur þeirra sé tryggður. Norrænir kollegar okkar hafa fyrir löngu síðan komið upp samskiptareglum og vinnubrögðum á vinnumarkaði sem koma í veg fyrir að útflutningsgreinum sé teflt í tvísýnu. Það hlýtur að koma að okkur líka.

Greinin birtist fyrst í Viðskiptablaðinu.

Halda áfram að lesa

Samtök Atvinnulífsins

Samstaða um launahækkanir í Noregi

Samstaða um launahækkanir í Noregi

Í gær, sunnudaginn 11. apríl 2021, náðist samkomulag milli norsku Samtaka atvinnulífsins og tveggja helstu landssamtaka verkalýðsfélaga.

Samkomulagið er svokallað milliuppgjör. Kjarasamningar í Noregi eru jafnan gerðir til tveggja ára og er heildarsamtökunum, beggja vegna borðs, falið að komast að niðurstöðu um launabreytingar á seinna árinu. Á seinna árinu er eingöngu samið um launabreytingar.

Samkomulagið er efnahagslegur rammi um 1,0-1,5% launahækkanir á árinu, mismiklar eftir starfsstéttum, og ber öllum kjarasamningum í framhaldinu að lúta honum. Þegar hækkanir verða komnar til framkvæmda áætla samningsaðilar að hækkun meðallauna milli áranna 2020 og 2021 verði 2,7%, samkvæmt mælingum hagstofu Noregs á raunverulegum launabreytingum.

Ramminn um launahækkanir, sem heildarsamtökin í Noregi semja um, er breyting meðallauna milli ára samkvæmt mælingum á raunverulegum launabreytingum. Mælingarnar fela þannig í sér hvers kyns launaskrið til viðbótar lágmarks launahækkunum samkvæmt kjarasamningum.

Markmið norsku Samtaka atvinnulífsins var að standa sérstaklega vörð um hagsmuni þeirra atvinnugreina sem verst hafa orðið fyrir barðinu á kórónukreppunni. Í samkomulaginu felst þannig að sérstakar hækkanir lægstu launa eru takmarkaðar. Framkvæmdastjóri samtakanna, Ole Erik Almlid,  telur það sérstaklega mikilvægt nú þegar fjöldi fyrirtækja berst í bökkum.

Almlid segir krefjandi við núverandi aðstæður að gera kjarasamninga um sömu hækkanir fyrir allar atvinnugreinar þar sem kreppan kemur mjög mismunandi niður. En samtök atvinnurekenda standa saman til að verja hagsmuni heildarinnar.

Framkvæmdastjóri norsku Samtaka iðnaðarins, Stein Lier-Hansen, segir samningsaðila hafa axlað samfélagslega ábyrgð sem sé mikilvægt fyrir samskiptin til framtíðar. Aðilar vinnumarkaðarins ætla sér að standa saman að endurreisn Noregs eftir kórónukreppuna og vinna sameiginlega að grænni umskiptingu í Noregi.

Framkvæmdastjóri norsku Samtaka ferðaþjónustunnar, Kristin Krohn Devold, segir erfitt fyrir greinina að axla frekari byrðar í ljósi kreppunnar sem enn ekki sér fyrir endann á. Að hennar mati eru launahækkanir það síðasta sem greinin þarfnist í baráttunni við að lifa kreppuna af og endurráða starfsfólk. 

Halda áfram að lesa

Samtök Atvinnulífsins

Eyjólfur Árni gefur áfram kost á sér til formennsku

Eyjólfur Árni gefur áfram kost á sér til formennsku

Eyjólfur Árni Rafnsson gefur áfram kost á sér sem formaður Samtaka atvinnulífsins. Hann tók við formennskunni árið 2017.

„Ískyggilegar horfur um langvinnt atvinnuleysi valda áhyggjum. Stærsta áskorun yfirvalda og aðila vinnumarkaðar á komandi misserum verður að vinna á atvinnuleysinu. Þótt efnahagsaðgerðir stjórnvalda hafi mildað höggið sem kórónukreppan olli til skamms tíma, birtast þær sömu aðgerðir í stóraukinni skuldsetningu og hallarekstri ríkissjóðs. Þar kristallast sú staðreynd að umsvif atvinnulífsins og framleiðslugeta hafa allt að gera með stöðu ríkissjóðs sem aftur stendur undir því velferðarkerfi sem íslenskt samfélag reiðir sig á,” segir Eyjólfur Árni.

„Þessi risavöxnu verkefni verða stærstu viðfangsefni þeirrar ríkisstjórnar sem tekur við eftir kosningar síðar á árinu. Nú er mikilvægt að allir vinni samstíga að því sameiginlega verkefni að skapa störf hjá fyrirtækjum í atvinnulífinu. Leiðin út úr kreppunni er ekki sú að fjölga opinberum störfum. Þvert á móti eru stöndug fyrirtæki forsenda þess að skapa verðmæt störf. Með því að auka súrefni til atvinnulífsins bætum við lífskjör fólks í landinu.”

Viðburðaríkt og sögulegt starfsár er að baki hjá Samtökum atvinnulífsins. Forgangsverkefnin fólust ekki síst í því að vinna tillögur upp í hendur stjórnvalda og beita okkur fyrir því að aðgerðir í efnahagsmálum yrðu útfærðar með sem bestum hætti. Þá einbeittum við okkur að því að miðla upplýsingum fljótt og örugglega á óvenjulegum tímum til félagsmanna. Reglulegir upplýsingafundir voru haldnir um sóttvarnaraðgerðir, útfærslur efnahagsaðgerða sem ríkisstjórnin kynnti í áföngum og um horfur í atvinnulífinu til lengri og skemmri tíma. Til þess voru auk okkar starfsliðs, kallaðir til stjórnmálamenn og sérfræðingar um efnið. Öllu var þessu miðlað með rafrænum hætti.

Eyjólfur Árni hefur áratugareynslu af stjórnunarstörfum í íslensku atvinnulífi en frá árinu 2016 hefur hann sinnt ýmsum ráðgjafa- og stjórnunarstörfum. Hann hefur setið í stjórn SA frá árinu 2014 og í framkvæmdastjórn SA frá 2016.

Rafræn kosning formanns meðal aðildarfyrirtækja SA fyrir starfsárið 2021-2022 hefst  þann 14. apríl nk. Tilkynnt verður um kjörið á aðalfundi Samtaka atvinnulífsins þann 12. maí næstkomandi.

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © 2021 Tíðin