Innlent

Svör við spurningum þriggja lækna um krabbameinsskimanir

Heilbrigðisráðuneytið birtir hér með svör við sjö tölusettum spurningum þriggja lækna til heilbrigðisráðherra varðandi krabbameinsskimanir sem birtust í grein eftir þá í Morgunblaðinu í gær. Svörin veita meðal annars upplýsingar um aðdraganda þess að samið var við rannsóknarstofu sjúkrahússins í Hvidovre í Danmörku um úrlestur sýna, en eins og fram kemur m.a. í meðfylgjandi svörum sá Landspítali ýmis tormerki á því að sinna þeirri þjónustu og taldi „ekki ástæðu til að óska eftir að sinna þessari rannsóknarstarfsemi“ eins og segir í svarbréfi spítalans við erindi Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins þegar eftir þessu var leitað.

Eftirfarandi eru spurningar læknanna þriggja, þeirra Önnu Margrétar Jónsdóttur, Ísleifs Ólafssonar og Þorbjörns Jónssonar, sem þeir beindu til heilbrigðisráðherra, og svör ráðuneytisins fyrir hönd ráðherra við þeim. Rétt er að geta þess að flestum þessara spurninga hefur þegar verið svarað á öðrum vettvangi, bæði af hálfu heilbrigðisráðherra og Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins. 

1. Hvaða aðili eða stofnun ákvað að allar rannsóknir á leghálsskimunarsýnum skyldu gerðar erlendis og hvenær var þetta ákveðið?
Svar: Eins og fram kemur í pistli á vef Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, dags. 24. feb. sl. hefði heilsugæslan kosið að rannsóknir á sýnum úr leghálsskimunum færu fram hér á landi. Möguleikinn á því var kannaður sérstaklega með erindi heilsugæslunnar til yfirlæknis meinafræðadeildar Landspítala, dags. 22. júlí sl. þar sem m.a. var óskað eftir áætlun um verð fyrir rannsókn á hefðbundnum frumusýnum á meinafræðideildinni. Í svari spítalans við erindinu, dags. 12. ágúst 2020 segir um þetta: 

„Meinafræðideild LSH hefur aldrei haft til rannsóknar/greininga frumusýni úr leghálsi í tengslum við skimun fyrir leghálskrabbameini. Því er ekki til staðar raunhæf gjaldskrá fyrir slík sýni á deildinni.
Slík starfsemi er allnokkuð frábrugðin starfi á meinafræðideild LSH, þarfnast sérhæfðs starfsfólks (sérmenntaðra lífeindafræðinga (screenera) og frumumeinafræðinga) og mjög sérhæfðs tækjabúnaðar auk viðeigandi húsnæðis. Mjög lítið af þessu er til staðar á meinafræðideildinni og verður að segjast að við teljum ekki ástæðu til að óska eftir að sinna þessari rannsóknarstarfsemi. Því munum við ekki fara út í kostnaðargreiningu slíkra sýna til að svara flókinni fyrirspurn þinni varðandi slíkar rannsóknir.“ 

Í framhaldi af svari Landspítala áttu fulltrúar HH jafnframt fund með þremur fulltrúum Landspítala um málið þar sem innihald bréfsins og áður tilvitnað svar var staðfest að hálfu spítalans.

2. Hvaða aðili ákvað að semja við rannsóknarstofu í Hvidovre í Danmörku? Var leitað eftir tilboðum frá öðrum aðilum?

Svar: Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins gekk til samninga við rannsóknarstofu sjúkrahússins í Hvidovre að undangengnu samráði um málið við Embætti landlæknis og heilbrigðisráðuneytið og heilbrigðisráðherra veitti HH umboð til að ganga til samninga um verkefnið við Hvidovre til þriggja ára.

Óskað var eftir upplýsingum um verð vegna greiningar á hefðbundnum frumusýnum annars vegar og HPV mælinga hins vegar, frá Landspítala, Karólínska sjúkrahúsinu í Stokkhólmi og Hvidovre sjúkrahúsinu í Kaupmannahöfn. Þrátt fyrir áður tilvitnað svar í meinafræðideild Landspítala var því svarað hvað áætla mætti að greining hefðbundinna frumusýna myndi kosta. Í svarinu voru gerðir fyrirvarar um það hvort rannsóknastofan gæti tekið við því verkefni um áramótin, bæði varðandi mönnun, aðstöðu og tækjakost. Eins var í svari spítalans gert ráð fyrir því að hefðbundin frumusýni yrðu um 27.000 á ári, líkt og undanfarin ár, þótt þá hafi legið fyrir að árlegur fjöldi yrði þegar á þessu ári um 8.000. Einingarverðið fyrir greiningu hefðbundinna frumusýna hjá Landspítala var allt að tvöfalt hærra en hjá rannsóknarstofum erlendu sjúkrahúsanna tveggja og fram kom af hálfu Landspítala að í áætluninni væri stofnkostnaður undanskilinn. 


3. Hvað kostar langtímasamningur við dönsku rannsóknarstofuna? Hefur sá samningur verið undirritaður, ef svo er, hvenær var það gert?
Svar:  Samkvæmt samningnum við rannsóknarstofu sjúkrahússins í Hvidovre er einingaverð fyrir rannsókn hvers sýnis um 3.200 íslenskar krónur. Heildarkostnaður við samninginn ræðst af þátttöku kvenna og þar með fjölda sýna.

4. Hver hefur aðkoma Sjúkratrygginga verið að samningagerðinni við dönsku rannsóknarstofuna? Hvílir ef til vill útboðsskylda á svona stórum samningi um læknisþjónustu við erlendan aðila?
Svar: Heilbrigðisráðherra fól Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins skimunarverkefnið og þar með að gera samning um rannsóknir á sýnum en leitað var aðstoðar Sjúkratrygginga Íslands við samningsgerðina. Verkefnið var ekki talið útboðsskylt.

5. Telur heilbrigðisráðherra að gæðum og öryggi lækningarannsókna á Landspítalanum sé ábótavant? 
Svar: Nei, en eins og fram er komið taldi meinafræðideild Landspítala ekki ástæðu til að sækjast eftir því að sinna úrlestri hefðbundinna frumusýna og rökstuddi þá niðurstöðu í bréfi til Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, dags. 12. ágúst 2020. 

6. Má búast við því að yfirvöld hafi forgöngu um það að fleiri lækningarannsóknir verði færðar frá Íslandi til útlanda í framtíðinni? 
Svar: Það er ákjósanlegt að lækningarannsóknir fari fram hér á landi, að því gefnu að faglegar og fjárhagslegar forsendur séu til þess að sinna henni. Þess ber að geta að ýmis heilbrigðisþjónusta við landsmenn er veitt erlendis á grundvelli samninga og til að mynda er Landspítali með samninga við þýska rannsóknastofu um ýmsar mælingar sem ekki eru gerðar hérlendis og einnig er leitað til hinna Norðurlandanna í sama skyni.

7. Hvert verður aðgengi íslenskra lækna að leghálssýnum þegar og ef klínísk þörf verður á frekari rannsóknum?
Svar: Sýnin sem rannsóknarstofa sjúkrahússins í Hvidovre rannsakar fyrir Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins eru eign heilsugæslunnar. Kveðið er á um geymslu þeirra, aðgang og endurskoðun á sýnunum þegar þess er þörf í samningi. 

Innlent

COVID-19: Aðgerðir á landamærum hertar tímabundið

Stjórnvöld kynna í dag tímabundnar hertar aðgerðir á landamærunum til að sporna við útbreiðslu COVID-19 innanlands. Markmiðið er að skapa aðstæður sem gera kleift að aflétta sem mest takmörkunum innanlands þrátt fyrir mikla útbreiðslu faraldursins erlendis. Bólusetningu hér á landi miðar vel og eftir því sem hlutfall bólusettra hækkar skapast forsendur til að slaka á takmörkunum, jafnt innanlands og á landamærunum.

Heilbrigðisráðherra mun leggja fyrir Alþingi frumvarp til breytinga á gildandi sóttvarnalögum sem felur í sér forsendur fyrir þeim aðgerðum sem boðaðar eru. Meginefni þeirra eru:

Dvöl í sóttkvíarhúsi: Heimilt verður á tímabilinu 22. apríl til 30. júní, að skylda farþega sem koma frá löndum þar sem nýgengi smita er yfir tilteknum mörkum, þ.e. 1000 nýsmit/100.000 íbúa, til að dveljast í sóttkvíarhúsi. Ef nýsmit eru á bilinu 750-1000 þá verði sóttkvíarhús meginreglan en þó verði heimilt að veita undanþágu, t.d. ef fyrir liggja trúverðug áform um dvöl í fullnægjandi húsnæði. Kveðið verður á um forsendur fyrir dvöl í sóttvarnahúsi í reglugerð heilbrigðisráðherra.

Auknar ferðatakmarkanir: Dómsmálaráðherra fái að auki heimild til þess að leggja bann við ónauðsynlegum ferðum til og frá hááhættusvæðum (nýgengi yfir 1000/100.000) samkvæmt tillögu sóttvarnalæknis.

Óbreyttar reglur um vottorð og sýnatöku á landamærum til 1. júní

Reglur um framvísun vottorða og um sýnatökur á landamærum verða óbreyttar a.mk. til 1. júní. Þeir sem framvísa vottorði um bólusetningu eða fyrri sýkingu skulu sæta einni sýnatöku á landamærunum og sæta reglum um sóttkví meðan beðið er niðurstöðu. Aðrir fara í tvöfalda sýnatöku og fimm daga sóttkví á milli. Frá og með 1. júní munu vægari kröfur gilda um þau lönd sem skilgreind verða sem lág-áhættusvæði.

Svæðisbundið áhættumat gefið út reglulega: Frá 7. maí verður gefið út hálfsmánaðarlega svæðisbundið áhættumat um stöðu og þróun faraldursins til að byggja á ákvarðanir um landamæraaðgerðir. Við áhættumatið veður m.a. stuðst við litakóðunarflokkun Evrópsku sóttvarnastofnunarinnar.

Kynningarglærur frá blaðamannafundi – uppfærð útgáfa

Halda áfram að lesa

Innlent

Meta ber hæfi sem fyrst eftir að brigður eru bornar á það

Mikilvægt er að stjórnvöld taki ákvörðun um hvort starfsmaður sé vanhæfur svo fljótt sem unnt er eftir að athygli er vakin á ástæðum sem kunna að valda vanhæfi. Ef í ljós kemur á lokastigum máls að starfsmaður er vanhæfur getur það tafið meðferð þess óhæfilega.

Halda áfram að lesa

Innlent

Ísland aðili að samstarfsvettvangi um öryggis- og varnarmál

Ísland gerðist í dag aðili að samstarfsvettvangi líkt þenkjandi ríkja í Norður-Evrópu um öryggis- og varnarmál sem Bretar leiða undir merkjum sameiginlegrar viðbragðssveitar (e. Joint Expeditionary Force, JEF). Sturla Sigurjónsson, sendiherra Íslands í London undirritaði samkomulag þessa efnis í dag ásamt Ben Wallace varnarmálaráðherra Bretlands. 

Aðild Íslands að samstarfinu byggist á sameiginlegum öryggis- og varnarhagsmunum þátttökuríkjanna  og mun bæta yfirsýn um stöðu og þróun öryggismála í nærumhverfi þeirra. Horft er til þess að samstarfið geti nýst til neyðarviðbragða, vegna almannavarna og mannúðaraðstoðar. Framlag Íslands er á borgaralegum forsendum eins og í öðru fjölþjóðasamstarfi um öryggis- og varnarmál sem Ísland á aðild að. Ekki er gert ráð að kostnaður fylgi þátttöku Íslands í samstarfinu að öðru leyti en fyrirhugað er að borgaralegur sérfræðingur starfi á vettvangi JEF þegar fram í sækir.

„Það er fagnaðarefni að Ísland taki nú þátt í þessu öryggis- og varnarmálasamstarfi nokkurra af okkar helstu vinaríkjum. Ísland getur lagt sitt af mörkum til samstarfsins en um leið njótum við góðs af aukinni samvinnu við þessi líkt þenkjandi ríki um öryggismál í víðu samhengi,“ segir Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra. 

Sameiginlega viðbragðssveitin var sett á fót árið 2018 og eru Danmörk, Finnland, Noregur og Svíþjóð aðilar að samstarfinu ásamt Eistlandi, Lettlandi, Litáen, Hollandi og Bretlandi. Ísland verður því tíunda ríkið sem tekur þátt í þessu samstarfi. 

Á fundinum ræddu þeir Sturla og Wallace m.a. ástand og horfur í alþjóðamálum og tvíhliða samstarf Íslands og Bretlands í öryggis- og varnarmálum. Rúm tvö ár eru síðan Guðlaugur Þór og Jeremy Hunt, þáverandi utanríkisráðherra Bretlands, undirrituðu samkomulag milli Íslands og Bretlands um að efla tvíhliða samstarf ríkjanna í varnar- og öryggismálum.

Halda áfram að lesa

Vinsælast

Allur réttur áskilin © 2021 Tíðin